Column

De troost van het pretpark

De wereld is zo ingewikkeld geworden dat zij ook voor volwassenen als pretpark moet worden vermomd, observeert Christiaan Weijts.

Deze zomer heb ik, verspreid over verschillende Europese landen, meer pretparken, kastelen en dierentuinen gezien dan in al mijn eigen kinderjaren bij elkaar. Wat me opvalt, is dat ze zonder uitzondering trouw zijn aan één en hetzelfde principe. Allemaal bootsen ze historische werelden na, met de Middeleeuwen als onbetwiste favoriet. In al die plastic kasteeldecors dolen ridders en prinsessen rond, en zijn er draken, piraten, een valkenier. Het restaurant is als ‘taverne’ ingericht, met pannenkoeken, Oud-Hollandse poffertjes, metalen bierpullen, hertengeweien.

Ik denk dat we voor kinderen instinctief de Middeleeuwen nabouwen omdat dit, naast het evidente spektakel, ook een overzichtelijke tijd was. Je wist hoe je brood gebakken werd, je begreep de bank waar je je spaargeld aan uitleende tegen rente, de hoefsmid, de bierbrouwer, de hofnar. De door soortgenoten gemaakte wereld was in principe kenbaar en te doorgronden.

Nu gebruiken we onophoudelijk technologie waarvan we niet het minste benul hebben van hoe die werkt en waarvan het uitgesloten is dat iemand die op een eiland aanspoelt die op eigen houtje opnieuw in elkaar zet. Ik begrijp hoe een waterput werkt, maar waarom alle symfonieën van Mahler, Beethoven en Schubert bij elkaar maar een fractie van de ruimte op een minuscuul sd-kaartje innemen, dat kan ik niemand uitleggen.

Ik begrijp het niet, maar ben ook het vermogen kwijt me erover te verbazen. Ooit moeten technische vondsten – een zeilschip! – nog een primitief soort verbazing hebben opgeroepen, maar wie zich nu verbaast over technologie ontmaskert zich als een naïeve en waarschijnlijk een tikje seniele bejaarde.

Ik heb me stevig verdiept in de Griekse crisis en de enige conclusie die te trekken is, is dat we een systeem gemaakt hebben dat zo ondoorgrondelijk is dat zelfs door de slimste economen niet is uit te rekenen wat gunstiger voor onze eigen welzijn is: een Grexit of het steunpakket.

Wie het wel weet, versimpelt Europa tot zo’n themapark. Bij de VVD deden ze alsof ze er een hele dag over vergaderden. De PVV voerde zijn sleetse spektakelstuk op. Geen zandkorrel beleid wordt er door beroerd. Wie het gesubsidieerde toneel wil afschaffen, zou eens kunnen beginnen met het boycotten van dit soort debatjes.

Deze zomer had ik in het centrum van Amsterdam voor het eerst de bevreemdende sensatie dat ik in een pretparkdecor was gestapt. Met hun selfiesticks definieerden al die toeristen de stad tot een soort Venetië, waar de derde dimensie uit is weggesijpeld, een Truman Show van poffertjes en coffeeshops, van hoeren, pakhuizen en, deze dagen, historische zeilschepen. Er wordt niet langer geleefd, er wordt tentoongesteld.

De wereld is zo ingewikkeld geworden dat zij ook voor volwassenen als pretpark moet worden vermomd.