Zelfs na verbouwing is Den Haag Centraal te klein

Het nieuwe station Den Haag Centraal is bijna klaar, maar er zijn geen toegangspoortjes. Waarom niet?

NS plaatst toegangspoortjes om zwartrijders, verantwoordelijk voor veel overlast en geweld tegen NS-personeel, te weren. Maar gisteren bleek dat Den Haag Centraal kan de komende paar jaar niet kan worden afgesloten. Het station ondergaat een ingrijpende verbouwing. Waarom worden de toegangspoortjes niet meegenomen met die verbouwing?

1 Wat is het probleem?

Den Haag Centraal is een groot kopstation, wat voor Nederland uitzonderlijk is. Dagelijks stappen hier bijna 90.000 reizigers in en uit de trein. NS en de gemeente Den Haag willen de stationshal vrij toegankelijk houden, zodat ook niet-reizigers het station kunnen doorkruisen en de voorzieningen kunnen gebruiken. Dat lijkt eenvoudig bij een kopstation: de toegangspoortjes kunnen worden geplaatst aan het begin van de perrons.

Probleem is echter dat de hal te smal is. Op de plek waar de poortjes moeten komen staan nu in- en uitcheckpaaltjes en daar hopen de reizigers zich al op. Als dat poortjes worden, biedt de hal te weinig ruimte. Er moet een soort transferruimte komen tussen de perrons en de hal, maar die kan in het huidige station niet worden gemaakt.

2 Wat is de oplossing?

Verbreding van de stationshal door de perrons te verschuiven. Het eerste stuk van de sporen, zo’n vijf à tien meter inclusief de stootblokken, wordt getransformeerd tot extra hal. Er ontstaat dan een strook over de hele breedte van de hal, van het Anna van Buerenplein aan de ene kant tot de Rijnstraat aan de andere kant. Bij de perrons 6 tot en met 10 staan de poortjes op de kop van de perrons, bij 1 tot en met 5 staan ze in een schuine lijn. De verloren perronruimte wordt aan de achterzijde gecompenseerd door de perrons daar te verlengen. Dat kan echter pas als het emplacement door spoorbeheerder ProRail – ook verantwoordelijk voor het station – onder handen wordt genomen en wissels worden verplaatst. Die complexe operatie wordt nu voorbereid en staat gepland voor 2019.

3 Waarom is dit niet eerder bedacht?

Het schetsontwerp voor het nieuwe Den Haag Centraal, dat begin volgend jaar klaar is, dateert uit 2003. In 2010 zag men aankomen dat er poortjes moesten komen, en dat dat met name bij de lange sporen 7/8 en 9/10 lastig zou worden. Besloten werd om eerst het station te verbouwen en daarna het emplacement aan te pakken. De poortjes worden pas in gebruik genomen als de perrons zijn verschoven, om overlast voor reizigers te voorkomen.

Er is bij de verbouwing wel rekening gehouden met de komst van de in- en uitcheckpoortjes: de stroom- en datakabels liggen op de juiste plaats. Na de aanpassing van het emplacement kunnen de paaltjes relatief makkelijk worden vervangen door poortjes.

4 Hoe zit het met andere grote stations?

Rotterdam was in mei het eerste van de vier grote stations waar de toegangspoortjes in werking werden gesteld. Dat vergt tot 1 september veel extra NS-servicepersoneel. In Amsterdam gaan de poortjes van de middentunnel (IJtunnel) per november dicht, de oost- en west tunnel volgen later. Utrecht Centraal krijgt een vrije corridor van Jaarbeurs naar Hoog Catharijne. Het nieuwe station in Arnhem, dat na een jarenlange verbouwing op 11 november wordt geopend, heeft geen vrije passage. Station Bijlmer Arena gaat, na een proef op 31 augustus en 1 september, per 14 september ‘dicht’. Het is dan het 49ste gesloten station. Uiteindelijk krijgen 82 van de 410 stations poortjes. Omdat het vooral grotere stations zijn, stuit eind 2016 90 procent van de reizigers op een poortje.