Waarom Den Haag CS pas in 2019 entreepoortjes krijgt

poortjes op het station. Op Den Haag Centraal kunnen de poortjes tegen zwartrijders voorlopig nog niet dicht. Terwijl het station net ingrijpend is verbouwd. Hoe kan dat?

Volgend jaar moet de bouwput op Den Haag CS weg zijn.

NS sluit stations om zwartrijders, verantwoordelijk voor veel overlast en geweld tegen NS-personeel, te weren. Gisteren bleek dat Den Haag Centraal de komende paar jaar niet kan worden afgesloten. Dat wekt verbazing, want het station ondergaat een ingrijpende verbouwing. Dus waarom worden de toegangspoortjes niet meegenomen met die verbouwing?

1 Wat is het probleem?

Den Haag Centraal is een groot kopstation – treinen kunnen hier niet meer verder rijden – wat voor Nederland uitzonderlijk is. Dagelijks stappen hier bijna 90.000 reizigers in en uit de trein. NS en de gemeente Den Haag willen de stationshal vrij toegankelijk houden, zodat ook niet-reizigers het station kunnen doorkruisen en de voorzieningen gebruiken. Dat lijkt eenvoudig bij een kopstation: de toegangspoortjes kunnen worden geplaatst aan het begin van de perrons.

Probleem is echter dat de hal te smal is. Op de plek waar de poortjes moeten komen, staan nu in- en uitcheckpaaltjes en daar hopen de reizigers zich al op. Als dat poortjes worden biedt de hal te weinig ruimte. Er moet een soort transferruimte komen tussen de perrons en de hal, maar die kan in het huidige station niet worden gecreëerd. Overigens wordt volgende week het aantal in- en uitcheckpaaltjes uitgebreid.

2 Wat is de oplossing?

Verbreding van de stationshal door de perrons te verschuiven. Het eerste stuk van de sporen, zo’n vijf à tien meter inclusief de stootblokken, wordt getransformeerd tot extra hal. Er ontstaat dan een strook over de hele breedte van de hal, van het Anna van Buerenplein aan de ene kant tot de Rijnstraat aan de andere kant. Bij de perrons 6 tot en met 10 staan de poortjes op de kop van de perrons, bij 1 tot en met 5 staan ze in een schuine lijn.

De verloren perronruimte wordt aan de achterzijde gecompenseerd door de perrons daar te verlengen. Dat kan echter pas als het emplacement door spoorbeheerder ProRail – ook verantwoordelijk voor het station – onder handen wordt genomen en wissels worden verplaatst. Die complexe operatie wordt nu voorbereid en staat gepland voor 2019.

3 Waarom hebben ze dit niet eerder bedacht?

Het schetsontwerp voor het nieuwe Den Haag Centraal, dat begin volgend jaar klaar is, dateert uit 2003. In 2010 zag men aankomen dat er poortjes moesten komen, en dat dat met name bij de lange sporen 7/8 en 9/10 lastig zou worden. Besloten werd om eerst het station te verbouwen en daarna het emplacement aan te pakken. De poortjes gaan pas dicht als de perrons zijn verschoven. Er is bij de verbouwing wel rekening gehouden met de komst van poortjes: de stroom- en datakabels liggen op de juiste plaats. Na de aanpassing van het emplacement kunnen de paaltjes relatief makkelijk worden vervangen door poortjes.

4 Hoe zit het bij andere grote stations?

Rotterdam was in mei het eerste van de vier grote stations waar de toegangspoortjes werden gesloten. In Amsterdam gaan de poortjes van de middentunnel (IJtunnel) per november dicht, de oost- en west- tunnel volgen later. Utrecht Centraal krijgt een vrije corridor van Jaarbeurs naar Hoog Catharijne.

Het nieuwe station in Arnhem, dat na een jarenlange verbouwing op 11 november wordt geopend, heeft geen vrije passage. NS heeft gisteren besloten dat station Bijlmer Arena per 14 september dicht zal gaan. Het is dan het 49ste station met dichte poortjes.

5 Krijgen alle treinstations poortjes?

Nee. Op 82 van de in totaal 410 stations worden poortjes geïnstalleerd, in meer dan 50 gemeenten. Dat lijkt misschien weinig, maar omdat het veel grotere stations betreft, stuit eind 2016 zeker 90 procent van de reizigers op een poortje.

De stations zijn gekozen op reizigersaantal, veiligheidsrisico’s en de uitwijkmogelijkheid naar stations in de omgeving. Vooral in de Randstad gaat het om alle, ook kleine, stations in een regio, om te voorkomen dat zwartrijders gebruikmaken van een nabijgelegen station.

Een aantal stations is dit jaar sneller gesloten dan gepland. Dat is het gevolg van overleg van drie ministeries, NS, ProRail, vakbonden en de ondernemingsraad van de NS, na een ernstig geweldsincident in Hoofddorp op 6 maart. Geweldsincidenten bij NS worden voor bijna 60 procent veroorzaakt door zwartrijders die worden betrapt.