Mooi, die groei in China, maar denk eens aan de bevolking

China geldt als een economisch groeiwonder. Ook al zit de klad er nu in, bewondering voor de snelle ontwikkeling van dit land klinkt regelmatig door. Handelsdelegaties onder leiding van regeringsleiders of ministers uit Nederland en elders frequenteren China.

Want in China, daar kan zoveel en het gaat zo snel, het is zo’n immense markt. Dat het met de naleving van de mensenrechten in het bevolkingsrijkste land ter wereld zo beroerd gesteld is, dat nemen we op de koop toe. Nederland exporteerde de eerste vijf maanden van dit jaar voor ruim 3,3 miljard euro naar dit land. Producten die dikwijls arriveerden in havensteden. Zoals Tianjin.

Daar ontplofte een week geleden een pakhuis dat was volgepropt met chemicaliën. Zoals natriumcyanide, dat kan exploderen als het met water in aanraking komt. Onder de doden zijn vele brandweerlieden. Het dodental stond vanochtend op 114, maar nog tientallen mensen worden vermist. De vrijgekomen stoffen vormen een bedreiging voor de volksgezondheid. Behalve dat in het pakhuis te veel chemicaliën waren opgeslagen, stond het ook vijfhonderd meter dichter bij woningen, kantoren en een weg dan was toegestaan. Je zou zeggen: dat moet zijn opgevallen. Voor wie het wilde zien.

China wordt vaker opgeschrikt door industriële rampen waarbij tientallen doden vallen. Daarmee betaalt de bevolking een veel te hoge tol voor de industrialisatie die het land welvaart brengt. Althans: aan degenen die in de positie verkeren om te profiteren van het door de partijtop zo streng bewaakte staatskapitalisme. Niet zelden gaat dat met corruptie en nepotisme gepaard.

Er zijn in Tianjin nu arrestaties verricht van verdachte functionarissen, de staatskrant The Global Times publiceerde een kritisch artikel, maar overigens hield de overheid websites wel onder controle, want de kritiek moet wel binnen háár perken blijven.

Ongelukken in de chemische sector zijn geen exclusief Chinees vraagstuk. Neem Nederland. In 2014 deden zich zware explosies voor bij Shell Moerdijk. De Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeerde vorige maand dat Shell de veiligheidsrisico’s had onderschat en dat de toezichthouder, de overheid dus, scherper had moeten opletten. In 2011 was er de brand bij Chemie-Pack in Moerdijk. De Onderzoeksraad stelde vast dat het bedrijf in strijd met zijn vergunningen had gehandeld en dat de overheid zich traag en te coulant had opgesteld bij het toezicht en de handhaving.

Daar zijn lessen uit te trekken. Bijvoorbeeld dat bij de belangenafweging de veiligheid van omwonenden voorop hoort te staan en dat permanente en stringente controle daarop nooit mag worden veronachtzaamd. Ook niet in Chinese havensteden.