Live

Teruglezen: Kamer akkoord met nieuwe steun aan Grieken

Automatische verversing

Dit liveblog sluit - de hoogtepunten

Met het wegstemmen van de moties is er een einde gekomen aan het Kamerdebat over het nieuwe steunpakket aan Griekenland. Wij sluiten dit liveblog nu af. Nog even de hoogtepunten van het debat op een rij:

  • Er wordt niet gestemd over de derde lening aan de Grieken. Voorstellen daartoe werden allemaal afgeschoten.
  • Wel steunt een meerderheid van de Kamer het nieuwe steunprogramma. Naast regeringspartijen PvdA en VVD is ook D66 voor.
  • De oppositie viel met name premier Mark Rutte hard aan op het breken zijn verkiezingsbelofte in 2012. "Geen cent meer naar Griekenland", zei hij toen.
  • Volgens Rutte is dat inderdaad "buitengewoon vervelend en heel onplezierig", maar ook noodzakelijk. Mede door de houding van de Griekse regering is "de context" de afgelopen jaren veranderd.

Moties van Wilders en Pechtold verworpen

De moties met het verzoek om voor of tegen het Griekse steunpakket te stemmen zijn verworpen. Ook de motie van wantrouwen tegen het kabinet van PVV-leider Geert Wilders krijgt onvoldoende steun.

Er wordt gestemd over moties

Na een schorsing van een half uur wordt in de Kamer nu gestemd over de ingediende moties. Op tafel liggen onder meer moties om tegen een nieuw Grieks steunpakket en tegen schuldverlichting voor Griekenland te stemmen en een motie van wantrouwen tegen het kabinet. D66-leider Alexander Pechtold diende juist een motie in waarin hij de Kamer opriep om vóór het derde steunpakket aan Athene te stemmen.

Ook een motie vóór het steunpakket

Omdat "anders niemand het doet" komt Pechtold nu met een motie vóór het aannemen van het steunpakket.

Wilders dient een motie in tegen steunpakket

Na een tweede korte schorsing kunnen fracties nu nog een keer vragen stellen en moties indienen. De PVV dient nu een motie in tegen het nieuwe Griekse steunpakket, zoals vooraf al aangekondigd. En en passant komt Wilders ook met een motie van wantrouwen tegen het kabinet. D66-leider feliciteert hem daarmee:

"Dit moet zo'n beetje de twintigste motie van wantrouwen zijn. Zo'n lustrum is goed voor het vertrouwen in de democratie."

Dijsselbloem: we maken geen geld over

Ook wil Dijsselbloem af van het idee dat Nederland morgen eventjes vijf miljard euro ‘gireert’. Het is namelijk niet zo dat er geld wordt overgemaakt, aldus de bewindsman. De vijf miljard is een garantie die Nederland geeft aan het noodfonds ESM. Het gaat dus niet om geld uit de begroting, dat nu niet in Nederland wordt uitgegeven.

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Dijsselbloem (Fin): indruk bestaat dat we 5 miljard gireren. Nee, onjuist, we staan voor dat bedrag via noodfonds ESM garant. #grdebat

Dijsselbloem: vertrouwen in Grieken moet terugkomen

Het besluit om Griekenland een derde steunpakket te geven, was volgens minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) geen gemakkelijke. Want het vertrouwen in Athene heeft een flinke deuk opgelopen en het duurt wel even voordat dit weer terug is, aldus Dijsselbloem. De Griekse regering moest volgens hem ook eerst bepaalde maatregelen aannemen voor het tot een écht akkoord kon komen.

Het nieuwe steunpakket is volgens Dijsselbloem inderdaad strenger dan de voorgaande. Maar door de maatregelen is het mogelijk om de Grieken aan een gezonde begroting te helpen. “Een overschot is mogelijk”, aldus Dijsselbloem. Volgens de minister heeft de huidige Griekse regering nu al meer maatregelen genomen dan de vorige regering. “En daar gaan we ze aan houden.” Het wegstrepen van de schuld, zoals Klaver suggereerde, is geen optie.

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Dijsselbloem sluit wegstrepen van schulden aan Griekenland wederom uit. 'We kunnen wel praten over de voorwaarden'. #grdebat

Debat gaat voorlopig over geloofwaardigheid Rutte

Van een debat over de inhoud van het pakket is vooralsnog niet echt sprake. Premier Rutte moet zich vooral verantwoorden voor de belofte die hij in de aanloop naar de verkiezingen van 2012 deed: ‘geen geld meer naar de Grieken’. Volgens de premier is sindsdien de context veranderd en was er in 2012 nog geen sprake van een derde pakket.

De oppositie vindt dat de premier zich er met een jantje-van-leiden vanaf maakt. Want anders dan Rutte durfden andere lijsttrekkers destijds een nieuw steunpakket niét uit te sluiten, aldus Pechtold.

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Kamer debatteert nu al meer dan een half uur voor de geloofwaardigheid van de premier. Rutte wordt steeds geïrriteerder. #grdebat

Rutte: kan niet beloven dat er geen vierde steunpakket komt

Kan premier Rutte wel beloven dat er niet nog een vierde steunpakket komt, wil SP-leider Emile Roemer weten. Nee, antwoordt de premier:

“Garanties daarop geven gaat niet.”

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Rutte wil niet uitsluiten dat er een vierde pakket voor Griekenland nodig is. 'Garanties daarop geven gaat niet'. #grdebat

Rutte over breken belofte: buitengewoon vervelend

Heeft premier Rutte spijt van zijn verkiezingsbelofte over Griekenland, wil CDA-leider Sybrand Buma weten. Rutte:

“Het is buitengewoon vervelend en heel onplezierig dat die belofte onhoudbaar bleek.”

Pechtold: Rutte strooide zand in ogen kiezers

De leiders van oppositiepartijen verzamelen zich inmiddels massaal bij de interruptiemicrofoons. Na Wilders opent ook Alexander Pechtold van de D66 de aanval op Rutte vanwege het breken van verkiezingsbeloften. Pechtold:

“U heeft zand in de ogen van kiezers gestrooid. Zo gaat dat niet in mijn politiek. Maar in de uwe blijkbaar wel.”

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Pechtold over gebroken belofte over Griekenland: politieke flessetrekkerij die je van Wilders verwacht, niet van de premier. #grdebat

Volgens Rutte is er echter sinds 2012 een hoop veranderd:

“Toen was er net overeenstemming over een tweede steunpakket en waren de Grieken bezig met de uitvoering daarvan. En dat ging goed. De context was op dat moment zo dat er geen sprake was van een derde steunpakket. Maar sindsdien heeft de Griekse regering zo veel schade aangericht dat een derde pakket wel nodig is.”

Rutte verdedigt steun aan Grieken

In het tweede deel van het debat volgen de reacties van premier Mark Rutte en minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA). Maar Rutte is amper begonnen of hij wordt al onderbroken door Geert Wilders van de PVV. Volgens Wilders heeft Rutte alle beloftes gebroken, waarmee hij de verkiezingen heeft gewonnen.

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Wilders (PVV) tegen premier Rutte: u heeft zich in het torentje in gelogen. #grdebat

Rutte:

“De politiek vraagt om het nemen van verantwoordelijkheid. Om keuzes te maken in het belang van Nederland. Soms komt het daarbij voor dat een belofte niet houdbaar is, omdat dingen soms anders lopen dan je hebt voorzien. Dat is onvermijdelijk in de politiek en dan heb je dat goed uit te leggen.”

Bontes sluit de reeks

De laatste spreker in deze eerste ronde is Louis Bontes, van de Groep Bontes/Klaver. Hij doet de monoloog waarmee Wilders het debat begon nog eens dunnetjes over. De vergadering wordt nu een kwartier geschorst.

Zorgvuldig afgewogen woorden van Jesse Klaver, de fractievoorzitter van GroenLinks. Hij heeft de waarden van Europa altijd verdedigd, zo zegt hij. Maar deze zomer veranderde dat en voelde hij afkeer tegen het statenverband. Klaver:

“Ik dacht: dit is niet het Europa van samen de schouders eronder, maar het Europa van samen een land op de knieën dwingen. Als GroenLinks vonden we altijd dat een akkoord beter was dan geen akkoord. Maar dat is deze zomer veranderd. Want Europa heeft gekozen voor een akkoord dat is bereikt met dreigen, om gezichtsverlies te voorkomen. Deze koers is niet democratisch.”

De oplossing die nu wordt aangedragen is geen oplossing. Want de schulden blijven staan. Maar er zijn andere oplossingen, vindt Klaver, maar het kabinet heeft die niet willen zoeken. Want het kabinet doet alsof er maar één oplossing mogelijk is en is verworden tot de “meest rigide hardliner” van Europa. Klaver besluit:

“Dit is geen nee tegen het akkoord, geen nee tegen geld naar Griekenland. Ons nee is een nee tegen het economisme van ons kabinet.”

Roemer: is Europa nog wel een democratie?

Roemer haakt in op de uitspraak van Harbers dat het geen zin heeft om tegen te stemmen als alle andere eurolanden wel vóór zijn. Is er dan nog wel sprake van een democratie, vraagt de SP-leider, die hierna zelf aan het woord is.

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Harbers (VVD): wat brengt ons een tegenstem? Linksom of rechtsom, Europa vindt toch wel een weg om Griekenland te steunen. #grdebat

Harbers tegen Pechtold: we hebben uw steun niet nodig

Pechtold valt Harbers aan op het feit dat de VVD zich telkens fel uitspreekt, met “dikke zwarte koppen in de krant”. Zelf zich steeds voor de bühne afzetten en dan op andere partijen rekenen “om je hachje te redden”. Want, zo benadrukt Pechtold, zonder de steun van D66 waren er slechts 76 Kamerleden voor het nieuwe pakket voor Griekenland. Één dissident is dan genoeg om de boel te laten ploffen:

“Je kunt niet lande de ene dag wegzetten als paria’s en de volgende dag 5 miljard euro overmaken.”

Het antwoord van Harbers: we hebben uw steun niet nodig. Die opmerking leidt tot enige rumoer in de Kamer.

Twitter avatar thijsniemant T Niemantsverdriet Pechtold: als D66 niet voor het steunpakket was geweest, was 1 dissident bij VVD of PvdA (76 zetels) t akkoord fataal geworden. #griekdebat

Buma: waar is de fractievoorzitter van VVD?

Sybrand Buma van het CDA valt VVD-spreker Mark Harbers meteen in de rede. Waarom voert de fractievoorzitter van zijn partij niet het woord, wil Buma weten. Bij alle andere partijen is dat namelijk wel het geval. Alleen VVD en PvdA hebben hun financieel woordvoerder gestuurd. VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra zit niet eens in de zaal, foetert Buma. “Hij duikt, durf ik te zeggen.”

Slob: gekozen oplossing niet de juiste

Voorzitter Arie Slob van de ChristenUnie vindt net als de PvdA dat er geen gemakkelijke maatregelen zijn als het op Griekenland aankomt. Maar de oplossing die nu wordt gekozen is wat hem betreft niet de juiste. Zo valt de partij over de “zeer onrealistische eis” dat Griekenland voor 50 miljard euro aan staatseigendommen moet verkopen. En Slob maakt zich zorgen dat het Griekse kabinet het einde van het jaar niet haalt. “Dan beginnen we weer van voren af aan.” Hij vraagt het kabinet:

"Waarom steunt u voor de derde keer het voorschrijven van hetzelfde recept, als vorige keren al is gebleken dat het niet hielp?"

De ChristenUnie geeft daarom de voorkeur aan schuldkwijtschelding, iets waar ook het Internationaal Monetair Fonds (IMF) onlangs voor pleitte.

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Slob (CU): makkelijke alternatieven zijn er niet. Schuldkwijtschelding zou het sleutelwoord moeten zijn. #grdebat

Meerderheid van Kamer is voor deal

Wat zijn eigenlijk de verhoudingen in Den Haag, nu ook het CDA zich uitspreekt tegen een derde lening aan Athene? Het merendeel is voor. PvdA en D66 lieten dat al eerder weten en de VVD sprak zich daarover gisteren na lang vergaderen uit. Ook het onafhankelijk Kamerlid Klein is voor, zo meldt NOS-verslaggever Xander van der Wulp. Daarmee kan de lening rekenen op de steun van 86 Kamerleden.

Twitter avatar XandervdWulp Xander van der Wulp VÓÓR Griekse steun: VVD, PvdA, D66 en Klein = 89 zetels. Er zijn afwezigen, maar coalitie garandeert dat voldoende Kamerleden aanwezig zijn.

Buma (CDA): Iedereen heeft plots vertrouwen

Nu is het woord aan Sybrand Buma van het CDA. Zijn partij besloot vanochtend als een van de laatste fracties hoe zij tegenover de nieuwe steun stond.

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Buma (CDA): redden van Griekenland was laatste tijd eenrichtingsverkeer. Nu heeft plots iedereen vertrouwen in de Grieken. #grdebat

De inhoud van het akkoord

Weten wat het akkoord met de Grieken ook al weer allemaal inhoudt? Vlak na het sluiten van het akkoord maakten we dit overzicht: We hebben een ‘Agreekment’. Dit is wat we weten over het akkoord.

Pechtold: Griekenland is niet de échte uitdaging

Toch is Pechtold’s D66 voor de nieuwe lening. Want Europa wacht nog veel grotere uitdagingen dan de Griekse crisis, zo vindt Pechtold.

“Kijk wat er speelt op de Griekse eilanden. Lesbos, Kos, ze worden overspoeld door vluchtelingen. Zien we wat er ons te wachten staat? Laten we ons als europa uiteenspelen door Griekenland? Mensen wordt angst aangepraat, voor luie Grieken. Maar de gevaren liggen elders. Een verenigd Europa houd onze munt sterk, onze grenzen veilig en Rusland buiten de deur.”

Onze Haagse verslaggever Erik van der Walle vanuit Den Haag:

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Pechtold (D66): alternatief voor het derde steunpakket is er niet. Een faillissement pakt voor ons bijvoorbeeld veel duurder uit. #grdebat

Pechtold (D66) complimenteert Dijsselbloem

D66-leider Alexander Pechtold, wiens partij de nieuwe lening steunt, complimenteert minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) met zijn rol bij de onderhandelingen over de deal met Griekenland. De manier waarop het akkoord met de Griekse premier Alexis Tsipras tot stand kwam was volgens Pechtold niet fraai.

“Het ging via dreigementen en tijdrekken gewoon weer terug naar af. Ik weet nog steeds niet wat die Tsipras wilde. Hij heeft de afgelopen jaren alleen wantrouwen gezaaid.”

Het Duitse parlement is akkoord

Zojuist heeft de Duitse bondsdag al ingestemd met het Grieks noodpakket. De stemming in het Duitse parlement was, samen met de stemming in Nederland, een van de laatste hordes voor de goedkeuring in Europa voor het noodpakket in Griekenland.

Nijboer: Nederlanders niet gebaat bij Grexit

Meteen een aanval van Wilders in de richting van Nijboer, die volgens de PVV-leider meer aan de Griekse burger denkt dan aan de Nederlandse. Nijboer countert:

"Het is echt belangrijk dat we in deze woelige tijden Griekenland laten vallen. Denk eens aan de mensen in de Rotterdamse haven. Zouden die erbij gebaat zijn als Griekenland uit de euro moet? Natuurlijk niet!"

Even kort bijgepraat

Benieuwd waar het debat in de Tweede Kamer nu precies over gaat? Word hier in drie minuten bijgepraat.

Nijboer (PvdA): in Ierland werkte het ook

Na Wilders krijgt de PvdA het woord. Financieel woordvoerder Henk Nijboer herhaalt nog maar eens het standpunt van zijn partij: voor een nieuwe lening. Hij wijst naar andere eurolanden die de afgelopen jaren geld nodig hadden om overeind te blijven, zoals Ierland en Portugal. Hij zegt:

“Na zware jaren komen deze landen er weer bovenop. De PvdA gelooft dat ook Griekenland de weg omhoog weer kan vinden. Maar daarvoor zijn harde maatregelen nodig. Voor de Grieken, maar ook voor de eurolanden.”

'Rutte is Pinokkio van Den Haag'

Wilders verwijst naar het televisiedebat in de aanloop naar de laatste verkiezingen, waarin premier Rutte beloofde dat er “geen cent” meer daar Griekenland zou gaan.

“Maar wie staat er morgen weer klaar om geld over te maken naar Griekenland? De Pinokkio van Den Haag. Zijn neus reikt al tot in Athene.”

Wilders opent met aanval op Rutte

Het eerste woord is aan Geert Wilders, leider van de PVV en fel tegenstander van nieuwe steun aan de Grieken. Hij begint met ferme woorden in de richting van premier Mark Rutte:

“De Kamer terugroepen van reces, is dat echt nodig? Ja, dat is nodig. We zijn hier om te verhinderen dat de premier morgen zijn belangrijkste hobby gaat uitoefenen: gireren naar Griekenland.”