Liever kiezersbedrog dan alleen in Europa

Na het ja-woord van de VVD gisteravond is de Kamer in meerderheid voor het derde steunpakket. Terwijl premier Rutte kiezers iets anders beloofde. Dat wordt een hard debat vandaag.

Het kabinet kwam gisteren bijeen op de jaarlijkse ‘heidag’, dit keer op het strand bij Wassenaar. Foto Bart Maat/ANP

Het debat in de Tweede Kamer over de Europese steun voor Griekenland kent vandaag één zekerheid. De rode knop uit het verkiezingsdebat van 2012, waarmee VVD-leider Mark Rutte zijn aversie tegen verdere steun aangaf, zal verschillende keren langskomen. „Als Griekenland belt voor een derde steunpakket, dan ben ik daar tegen”, zei de VVD-leider vlak voor de Tweede Kamer-verkiezingen.

Na het groene licht van de VVD gisteravond voor de steun is er nog een tweede zekerheid: een Kamermeerderheid zal zich uitspreken voor dat derde Europese steunpakket van 86 miljard euro aan Griekenland, waarbij het Nederlandse aandeel 4,9 miljard bedraagt. Hoe pijnlijk de rituele dans voor de VVD ook zal zijn.

In Nederland is steeds meer verzet

En dat geeft de oppositie alle ruimte de premier van kiezersbedrog te beschuldigen. PVV-leider Geert Wilders heeft zijn motie van wantrouwen al op zak. Wilders mag zich vooraf al de publicitaire winnaar van dit debat noemen. Als eerste kwam hij met het voorstel het debat tijdens het reces in de plenaire zaal te houden en niet in kleiner commissieverband. Onder het motto: beslissen over miljardensteun doe je niet in „een achterafkamertje”.

Een aantrekkelijk debat wordt het voor de coalitie dus niet. Geleidelijk aan is de steun voor het Europese beleid flink teruggelopen: PVV, SP, ChristenUnie en SGP keren zich, om verschillende redenen, al veel langer tegen de steunoperaties die Griekenland in de eurozone moeten houden. Inmiddels heeft ook GroenLinks zich bij dit gezelschap gevoegd. Alleen PvdA en D66 gaven ruim voor het debat al aan voor de steun te stemmen.

Het CDA is er nog niet uit en hakt deze ochtend de knoop door. De partij van oud-minister Jan Kees de Jager, de onvermoeibare pleitbezorger voor eerdere Griekse steunacties, vraagt zich voor het eerst echt af of Europa zo verder moet. Maar het CDA weet ook dat een tegenstem lang effect kan hebben op toekomstige samenwerking met andere ‘centrumpartijen’.

Andere Europese landen zeggen ‘ja’

De zwaarste worsteling vond gistermiddag en een deel van de avond plaats tijdens het beraad bij de VVD. Premier Rutte was de Kamerfractie al voor geweest en gaf direct na de onderhandelingen over de Griekse steun toe dat hij zijn belofte aan de kiezer „in de kern” had gebroken. „Een slechte zaak”, vond hij zelf.

Ook de fractie moest een draai maken, althans zo zal het door de oppositie vanmiddag worden uitgelegd. De partij is ongekend kritisch geweest over de Griekse regering. De liberalen hielden het tot vorige maand nauwelijks voor mogelijk dat de Grieken aan de voorwaarden rond het steunpakket zouden voldoen en dachten eerder aan een ‘Grexit’. Bij het eerdere debat tijdens het zomerreces, in juli, hield VVD’er Mark Harbers zijn kaarten nog tegen de borst. Tot een ja of nee kwam het niet, want van een afgerond pakket was toen geen sprake.

Uitsluitsel kwam er gisteravond wel: een ja, met „veel twijfels”. Volgens Harbers zou Nederland bij een nee-stem alleen komen te staan. „Griekenland moet alleen staan, niet Nederland.”