Zo drijf je de prijs van een speler op

Eind deze maand is de deadline voor voetballers om van club te wisselen. Ondertussen zijn er geruchten over aanstaande transfers. Vaak zijn die nep, maar ze maken een speler wél meer waard.

Foto JUSTIN LANE/EPA

Nog twee weken en dan is het circus weer voorbij. Twee weken van geruchten die doorgaan voor nieuws, van lege hulzen die kogels moeten voorstellen in ongecheckte berichtgeving: het circus van de transferperiode in voetballand.

Iedereen weet dat met name op internet ‘voetbalnieuws’ vaak geen nieuws is, maar het scoort. „Het wordt steeds erger”, zegt chef sport Jaap de Groot van De Telegraaf, die veel doet aan transfernieuws. „Het vergt van ons een steeds grotere alertheid, omdat minstens zeven op de tien transfernieuwtjes die je op internet tegenkomt niet kloppen. Op de redactie discussiëren we daar de laatste tijd veel over: pas op dat je niet wordt gebruikt voor allerhande spelletjes.”

Probleem zijn vaak de zaakwaarnemers. Die hebben er een handje van om fopnieuws de wereld in te slingeren, in de hoop daarmee de bij hen aangesloten profvoetballers vooruit te helpen. Door te suggereren dat een speler in de belangstelling staat, kan de club waarmee de zaakwaarnemer in onderhandeling is nerveus worden en meer geld bieden.

De voor dit verhaal benaderde zaakwaarnemers zeggen dat het spel zo inderdaad wordt gespeeld, maar ook dat zij zelf natúúrlijk altijd de waarheid spreken. Zo ook Hakim Slimani. Hij wil na enig aandringen wel toegeven dat hij de media „een enkele keer” heeft gebruikt. „Ik had laatst een speler die in onderhandeling was voor een nieuw contract met zijn club”, zegt hij. „Maar helaas was er elders geen belangstelling voor hem, in mijn ogen onterecht. Toen heb ik een journalist gebeld en gezegd dat er voor die speler serieuze interesse was van buitenlandse clubs. Het maakte die journalist niet uit of het waar was of niet, hij maakte er een nieuwsartikel van. Dat zoemde rond op verschillende voetbalsites, waardoor er onrust ontstond in die club. Ze wilden mijn cliënt daar absoluut niet kwijt. Prompt kreeg de speler een hoger salaris aangeboden.”

Ik wil niet liegen

Slimani doet „alles” voor zijn klanten, maar hij benadrukt dat hij normaal gesproken eerlijk is. „Ik wil niet liegen en maak zo min mogelijk gebruik van de media”, zegt de zaakwaarnemer van onder anderen Vitesse-, Feyenoord- en AZ-voetballers. „Liever werk ik in alle rust, zonder al die poespas. Ik wil kwaliteit leveren. Maar soms ontkomt een zaakwaarnemer er niet aan om een bepaalde sfeer te creëren, waar zijn voetballer van profiteert.”

De vele voetbalsites, zoals voetbalzone.nl en elfvoetbal.nl, leven van het aantal bezoekers; die leveren digitale advertenties op en de — vaak jonge — lezers van deze sites lijkt het gebrekkige waarheidsgehalte niets uit te maken. Juist in de transferperioden worden zulke sites honderdduizenden keren per dag bezocht voor nieuws dat grotendeels bestaat uit berichten met koppen tussen aanhalingstekens. Veel nieuws is met copy-paste overgenomen van serieuze media, of gebaseerd op namaak-scoops van zaakwaarnemers.

Volgens Jaap de Groot van De Telegraaf sluipen de al dan niet gestuurde geruchten de serieuze media binnen. Zelfs berichten van persbureau ANP moeten van hem eerst „driedubbel” gecheckt worden. „We hebben het al meegemaakt dat een ANP-bericht was ingestoken door een zaakwaarnemer. Het gaat al zover dat zo’n agent in samenwerking met een club geruchten verspreidt, om daar samen beter van te worden. Dan denk je zijn bewering te checken bij die club, en word je ongemerkt onderdeel van een opzetje.”

„Je merkt aan journalisten dat ze steeds meer moeten scoren”, zegt zaakwaarnemer Rob Jansen. „Sommige zaakwaarnemers baten die drive uit om hun cliënt er gewild uit te laten zien. Ze weten dat het toch niet wordt gecheckt. De speler in kwestie vindt al die belangstelling alleen maar fijn. Het streelt zijn ego als journalisten hem komen vragen of het waar is dat Bayern München hem wil hebben.”

Verslaggevers van voetbalwebsites, vaak bijklussende studenten, krijgen momenteel nogal wat gestreste zaakwaarnemers aan de lijn met ‘gouden tips’ – blijkt uit navraag bij de sites. Tegen het einde van de transferperiode vrezen de agenten hun cliënt niet meer te kunnen slijten aan een club en, als gevolg daarvan, hun premies mis te lopen. Vooral kleinere agenten zonder een uitgebreid netwerk hebben de media nodig om belangstelling op te wekken.

Zo is de zaakwaarnemer van Ajaxspeler Nicolai Boilesen al weken bezig om hem in de etalage te zetten. Zaakwaarnemer van Boilesen is vader Kenny, en die behoort niet tot de grote jongens. Drie dagen nadat zoon Nicolai op 17 juli hoorde dat Ajax geen gebruik meer wilde maken van zijn diensten, meldde Kenny op ajaxshowtime.nl: „We zijn met clubs uit vier à vijf grote competities in gesprek. Er vinden veel onderhandelingen plaats, maar nog niks is officieel.”

Serieuze media weten dan genoeg: ‘clubs uit vier à vijf grote competities’ is niets, veel te vaag, en meer nog, waarschijnlijk slechts bluf om Nicolai Boilesen een glanzend strikje om te doen. Inmiddels zijn we een maand en vele berichten op goal.com, soccernews.nl, V-bal.nl, voetbalprimeur.nl en fcupdate.nl verder en zit de arme Boilesen, tot voor kort een veelbelovend Deens talent, nog steeds bij Ajax. Als vader Kenny op maandagavond 31 augustus om 00.00 uur geen club heeft gevonden, kan zoon Nicolai het schudden tot in december, tijdens de winterstop, als de transfermarkt weer opengaat.

80 procent zal wel onwaar zijn

Steeds weer dat circus van halve waarheden en harde leugens: Martin van Geel heeft ermee leren leven. „Als je een onderzoek doet naar al het zomerse transfernieuws zul je zien dat 80 procent onwaar was”, zegt de voetbaldirecteur, voorheen van Willem II, AZ, Ajax en nu Feyenoord. „Zaakwaarnemers hebben belang bij onrust, bij een sfeer van onzekerheid. Clubs als Feyenoord hebben daar last van. De vele onzin in de media beïnvloedt de publieke opinie. De supporters lezen dat een bepaalde speler op ons verlanglijstje zou staan en vervolgens zijn ze teleurgesteld als het niet doorgaat”, zegt Van Geel. „Als ik dat allemaal moet gaan uitleggen, heb ik er een halve dagtaak aan. Daar ben ik dus maar mee gestopt — ook al werkt het door tot in de kleedkamer. Ik druk de spelers op het hart dat ze zich niet gek moeten laten maken door al die berichten.”

Het is een spel waar je nauwelijks onderuit kunt, volgens Van Geel. „Makelaars die een huis helpen verkopen, dikken de belangstelling toch ook aan om de gretigheid onder kopers te versterken? Zo werkt het bij ons ook. Ook ik doe er weleens aan mee. Het is bijna standaard in zulke situaties.”

„Ik volg het allemaal niet meer”, zegt zaakwaarnemer Rob Jansen. Maar, vindt hij, het is ergens ook wel grappig, net als Shownieuws. „Niemand gelooft het en toch kijken er veel mensen naar.”