Voorstel hervorming FIFA: splitsing uitvoerend comité

Einde van machtig bestuur, waarvan voortdurend leden in opspraak zijn geraakt, wordt serieus overwogen in voorstel.

FIFA-voorzitter Sepp Blatter met op de achtergrond leden van het uitvoerend comité, tijdens het congres eind mei. Foto PATRICK B. KRAEMER/EPA

Bij de aangekondigde hervorming van de bestuursstructuur van wereldvoetbalbond FIFA wordt het einde van het uitvoerend comité serieus overwogen. Het machtige bestuursorgaan zou volgens een uitgewerkt, uitgelekt voorstel opgesplitst worden in een dagelijks management en een controlerend orgaan. Ook zou het directe verband tussen het FIFA-bestuur en de zes continentale voetbalbonden worden doorgesneden. Dat meldt persbureau Reuters op basis van een bron die bij het hervormingsproces betrokken is.

Het uitvoerend comité – het bestuur van FIFA met 24 leden, aftredend voorzitter Sepp Blatter en secretaris-generaal Jérôme Valcke – is bijna voortdurend in opspraak geweest tijdens het afgelopen decennium. Vooral dankzij leden die verdacht worden van frauduleus handelen, meestal in hun eigen regio. Afgevaardigden van de zes continentale bonden, onder wie die van de Europese bond UEFA, hebben zitting in het uitvoerend comité. Tot 2013 viel ook de toewijzing van de WK’s, zoals de controversiële verkiezing van Rusland (2018) en Qatar (2022), aan dit dagelijkse bestuur toe.

Meerdere bestuursleden zijn in de loop der jaren in opspraak geraakt. Sommigen werden afgelopen mei in Zürich gearresteerd op verdenking van fraude en het aannemen van steekpenningen in een grootscheeps FBI-onderzoek naar corruptie bij toewijzing van toernooien en bijbehorende televisie- en marketingrechten in Noord-, Midden- en Zuid-Amerika.

De Zwitser Domenico Scala, die het hervormingproces begeleidt dat scheidend voorzitter Blatter bij de aankondiging van zijn aftreden begin juni in het vooruitzicht stelde, zou het voorstel hebben uitgewerkt om het uitvoerend comité op te splitsen in een management en een controlerend orgaan. In het management zouden volgens dit voorstel onafhankelijke bestuursleden plaatsnemen. In het controlerende orgaan zitten dan leden die door het FIFA-congres van 209 landen gekozen worden.

Omdat continentale bonden in het uitgelekte voorstel niet langer bestuursleden afvaardigen, en daarmee aan invloed verliezen, zal dit voorstel op veel weerstand kunnen rekenen. Ook is onduidelijk in hoeverre de nieuw benoemde vijftienkoppige hervormingscommissie, onder leiding van de vorige week aangestelde voormalig directeur van het Internationaal Olympisch Comité François Carrard, het uitgelekte voorstel van Scala zal beoordelen. Carrard rapporteert aan de onafhankelijke financiële toetsingscommissie van Scala, maar opereert volgens de FIFA onafhankelijk.

Het congres, dat op 26 februari 2016 bij elkaar komt bij de verkiezing van een nieuwe FIFA-voorzitter, stemt over de hervormingsplannen.

Onderdeel van de plannen van Scala zou ook de inperking van termijnen zijn voor alle gekozen FIFA-functionarissen. Zij zouden maximaal drie keer een termijn van vier jaar een functie mogen bekleden. Nu kent de FIFA geen beperking in ambtsduur, waardoor leden in theorie oneindig kunnen worden herkozen door het bestuur van hun continentale bonden.

De toewijzingsprocedure van WK’s is in 2013 al gewijzigd na de controversiële toewijzing van de WK’s aan Rusland en Qatar eind 2010. Nu stemt het voltallige congres van 209 landen over wie het WK mag organiseren. Wel maakt het huidige uitvoerend comité een ‘shortlist’ van drie kandidaat-landen. De toewijzingsprocedure voor het WK 2026 is in de nasleep van de FIFA-crisis dit voorjaar opgeschort.