VN-blauwhelmen Mali grijpen in na gevechten Toearegs en leger

In juni sloot Mali vrede met de opstandige Toearegs. Nu wordt weer gevochten. De VN grijpen in en stellen de verhoudingen met de regering op de proef.

Hevige gevechten tussen een pro-regeringsmilitie en Toeareg-rebellen in het noorden van Mali brengen het vredesakkoord dat in juni werd gesloten in gevaar. De vredesmacht van de Verenigde Naties heeft besloten tussenbeide te komen.

Sinds het weekend wordt hevig gevochten rond een dorp ruim honderd kilometer ten zuiden van Kidal, het bastion van de opstandelingen dicht bij de grens met Algerije. Het omstreden dorp was in handen van de rebellen en is nu ingenomen door de militie Gatia. De vrees bestaat dat Gatia verder wil oprukken naar Kidal.

Daarom heeft de VN-vredesmacht, waaraan ruim 400 Nederlanders deelnemen, besloten een veiligheidszone rond Kidal in te stellen en op te treden tegen strijders van Gatia die zich in de zone ophouden. Confrontatie tussen VN-militairen en Gatia zouden de toch al slechte relatie tussen de regering en de VN op de proef stellen. Politiek en leger schaarden zich met tegenzin achter het vredespact omdat ze geloven de Toeareg-rebellen op het slagveld te kunnen verslaan.

Ook bestaat bij de bevolking afkeer tegen de rebellie. Veel Malinezen waren sceptisch over het vredesakkoord. Sinds de onafhankelijkheid in 1960 kwamen de Toearegs al vier keer in opstand, het laatst in 2012. Dit veroorzaakte een schok die Mali nog steeds in zijn greep heeft. De rebellen slaagden er toen in het gedemoraliseerde regeringsleger uit het noorden te verdrijven en de onafhankelijke staat Azawad uit te roepen. Maar ze werden overvleugeld door moslimradicalen, die in 2013 door een Franse interventiemacht werden verdreven.

Vrede met de Toearegs is nodig om de strijd aan te gaan met de nog steeds actieve moslimterreurgroepen in het land. Zij voerden de afgelopen maanden hun acties op, met onder meer een sensationele aanval op een hotel in de stad Sévaré, waarbij enkele VN-medewerkers omkwamen.