De snelste aanpak van hiv ooit

Amsterdam heeft een nieuw wapen in de strijd tegen hiv: een machine om acute besmetting op te sporen.

Koorts, huiduitslag, keelontsteking, opgezwollen lymfeklieren. Het lijkt een fikse griepaanval. Maar pas op, waarschuwt de GGD: na onveilige seks kunnen de symptomen ook wijzen op een acute hiv-infectie. Is dat het geval, dan is snelle actie noodzakelijk. Wachten betekent aantasting van het immuunsysteem en een veel grotere kans het virus over te dragen.

De GGD in Amsterdam opent vandaag een loket voor mannen die vrezen dat ze een acute hiv-infectie hebben. Homomannen, welteverstaan. Zij vormen een risicogroep voor acute hiv-besmetting. Een diagnose stellen kan voortaan snel als een homoman de griepachtige verschijnselen van een acute hiv-infectie krijgt. Die kunnen opspelen vanaf twee weken na onveilige seks. Op hebikhiv.nl staat een ‘symptomencheck.’ Blijkt uit de antwoorden (onveilige seks: check) dat de kans op besmetting groot is, dan moet de man direct met online verwijsbrief naar de GGD. Daar staat nu een machine die binnen anderhalf uur aantoont of sprake is van een infectie.

De machine test niet, zoals andere tests, op antistoffen in het lichaam. Er worden „actieve delen van het virus” opgespoord die wijzen op hiv, vertelt projectleider Wim Zuilhof van SOA Aids Nederland. Foute boel? Meteen door naar het hiv-behandelcentrum voor medicatie. Binnen een dag van een schijnbaar griepje naar hiv-patiënt onder behandeling. Zuilhof: „Het is de snelste aanpak van hiv ooit.”

Juist dat tempo is belangrijk. Zuilhof: „In de acute fase is de kans om hiv over te dragen heel groot.” En bovendien: „Het immuunsysteem is vlak na de besmetting minder aangetast. Als we dan direct beginnen met behandeling, heeft de hiv-geïnfecteerde een veel beter perspectief op een blijvend goede gezondheid. Er is dan bijvoorbeeld vaak minder medicatie nodig.”

De komst van het loket is het nieuwste wapen in de strijd in de hoofdstad tegen de verspreiding van hiv; een ziekte die het afweersysteem afbreekt en uiteindelijk kan leiden tot aids. Verantwoordelijk voor de bestrijding is het H-team (Hiv Transmissie Eliminatie Amsterdam), opgericht door Joep Lange, een wereldberoemde aids-onderzoeker die overleed als passagier van vlucht MH17.

Het H-team begon eerder al een proef met de PrEP-pil in de hoofdstad, de ‘voorbehoedspil’ tegen hiv. Deze bevat hiv-remmers die de kans op besmetting met zo’n 90 procent verkleinen. Deelnemers aan de proef slikken de pil elke dag, of volgens een vast schema voor en na anale seks. Ze worden drie jaar gemonitord.

Een ander middel dat ook door, onder andere, het H-team aanwendt: de PEP-pil. Bijnaam: de hiv-morningafterpil. Dit is een vier weken durende kuur van hiv-remmers, die begonnen wordt binnen 72 uur na onveilige seks. Deze behandeling kan worden gestart als voorzorgsmaatregel, zonder dat zeker sprake is van besmetting.

Correcties en aanvullingen

Hiv-medicatie

In De snelste aanpak van hiv ooit (18/8, p. 6) staat dat hiv-patiënten minder medicatie nodig hebben als eerder wordt begonnen met de behandeling. Dat is onjuist. Het afweersysteem is wel minder aangetast als de behandeling eerder wordt opgestart.