De regering liegt!

Kunnen de Chinezen wel vertrouwen op informatie van de overheid? De ramp in de havenstad Tianjin roept pijnlijke vragen op. De regering is in verlegenheid geraakt.

Een paramilitair houdt mensen uit de geëvacueerde zone. Foto Kim Kyung-Hoon

Nu de eerste schrik over de verwoestende explosies van vorige week in Tianjin is geweken, overheerst bij velen in de havenstad maar ook elders in China intense woede. Met name over de incompetentie van de lokale overheid, die een loopje lijkt te hebben genomen met de veiligheidsvoorschriften – met fatale gevolgen.

„De regering liegt”, verwoordde een gebruiker van Weibo, het Chinese Twitter, zijn ongenoegen. „U heeft zo veel gelogen dat u ons vertrouwen niet meer waardig bent.”

Het dodental van de ramp blijft oplopen. Gisteravond stond de teller op 114. Nog zeventig mensen worden vermist, onder wie 64 brandweerlieden. Enige duizenden mensen uit de omgeving zijn geëvacueerd uit vrees dat er giftige dampen kunnen vrijkomen op het rampterrein.

Hoewel honderden deskundigen er alles aan doen de gevaarlijke stoffen op het terrein zo snel mogelijk te verwijderen, hebben ze de toestand nog niet geheel onder controle. Volgens de Chinese autoriteiten deed zich vanmorgen nog een kleine explosie voor. Maar ze onderstreepten dat er op het ogenblik geen reden tot bezorgdheid is omtrent de lucht rond het havengebied. Ook metingen van de milieuorganisatie Greenpeace toonden vooralsnog niet verontrustends.

Boze familieleden van slachtoffers eisten zondag in een demonstratie meer informatie over de gang van zaken. En gisterochtend betoogden woedende gedupeerde huiseigenaren voor hetzelfde hotel voor compensatie. ‘Regering, koop onze huizen terug’, luidde de tekst op een van de spandoeken

Premier Li Keqiang bezocht zondag het rampgebied en beloofde plechtig dat de schuldigen zullen worden gestraft. „We zijn de familie van de slachtoffers, de bevolking van Tianjin en alle Chinezen een antwoord schuldig”, zei hij.

Honderden tonnen natriumcyanide

Inmiddels is gebleken dat er honderden tonnen van het gevaarlijke natriumcyanide waren opgeslagen in een pakhuis. Dit materiaal kan, net als het eveneens op het terrein opgeslagen carbid, een gas vormen dat makkelijk ontploft als het in aanraking met water komt. Er was veel meer natriumcyanide opgeslagen dan is toegestaan. Ook stond het pakhuis 500 meter dichter bij een snelweg en woningen en kantoren dan mocht.

Onduidelijk is nog hoe het tot de explosies van woensdagavond heeft kunnen komen. Die deden zich voor zover bekend pas 40 minuten na de eerste brandmelding voor. Was de brandweer onvoldoende ingelicht over de aard van het materiaal in het pakhuis en heeft zij per ongeluk zelf de explosies teweeggebracht door water te spuiten op het natriumcyanide? In elk geval betaalde ze een hoge tol voor deze vergissing: ten minste 21 brandweerlieden verloren het leven en mogelijk tientallen meer. Het is hoe dan ook het hoogste aantal doden voor de brandweer door één incident in ruim zes decennia.

De politie heeft de manager van het pakhuis aangehouden en de hoogste magistraat van China heeft een onderzoek gelast naar de ramp en in het bijzonder naar de vraag of ambtenaren hun plicht hebben verzaakt.

De staatsmedia hekelden eveneens de wijze waarop de lokale bestuurders de ramp hadden aangepakt. The Global Times, een staatskrant, had vooral kritiek op de gebrekkige informatievoorziening in de eerste uren na de explosies. De regering in Beijing heeft intussen tientallen websites gesloten die volgens haar ten onrechte paniek zaaiden. Ook sommige pagina’s op sociale media werden verwijderd.