De politie en 80.000 aangiften

Een week geleden werd een 28-jarige vrouw doodgeschoten in Waalwijk. De volgende dag meldde haar ex-vriend zich op het politiebureau. Hij wordt verdacht van moord of doodslag. Wat hieraan voorafging: een drama in de relationele sfeer en meerdere aangiften bij de politie van de vrouw tegen haar ex. Ze voelde zich door hem bedreigd, omdat hij haar stalkte en in het bezit van een vuurwapen zou zijn.

De politie gaf vorige week ruiterlijk toe dat ze deze affaire had onderschat. De aangifte van de vrouw was niet serieus genoeg genomen. Dat is betreurenswaardig omdat nog onlangs de overheid het signaal gaf aan slachtoffers van huiselijk geweld en stalking hoe daarmee om te gaan. In een vorige maand vernieuwde en door het ministerie van VWS gefinancierde brochure van het kennisinstituut Movisie staat het advies „zo snel mogelijk” contact op te nemen met de politie. Dan „kan de politie een afspraak met u maken om de problemen te inventariseren en om samen met u een plan te maken om de stalker te laten stoppen”. Verderop staat er: „Om stalking te kunnen vervolgen en onderzoek te doen, is altijd een aangifte nodig.” De brochure is in overleg met de politie gemaakt.

Ook op haar eigen website adviseert de politie bij serieuze bedreiging contact met haar op te nemen. „Aangifte doen is belangrijk.”

De vraag is of na de publiekelijk beleden wenselijkheid van het doen van aangiften ze in de praktijk de respons krijgen die ze verdienen. Recent was er het artikel van een journaliste die ontdekte dat ze pas een aanranding kon aangeven na verplichte bedenktijd. Er was het relaas van een dierenarts die zich bedreigd voelde en mishandeld zou zijn door gewapende zwanendrifters, tegen wie de politie aanvankelijk niet optrad. Kwesties waarover minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) nog onbeantwoorde vragen van Kamerleden kreeg. Vorig jaar was er het verhaal van een examinatrice van het CBR die zich ernstig bedreigd voelde door een kandidaat, maar zich door de politie niet serieus genomen achtte.

Wie beseft dat de politie ongeveer 80.000 aangiften per maand krijgt te verwerken, in toenemende mate via internet, concludeert al snel dat het om een capaciteitsprobleem zal gaan. Dus komt het aan op prioriteiten stellen. Die staan opgesomd in de zogeheten Veiligheidsagenda voor de periode 2015-2018: zware criminaliteit, kinderporno, cybercrime, fraude waarvan burgers en bedrijven de dupe worden, en het afpakken van crimineel vermogen. Dat zijn keuzes van politie én politiek. Geen stalking, geen bedreiging.

Dat neemt niet weg dat overheid en politie met hun publieke voorlichting over nut en noodzaak van het doen van aangifte verwachtingen scheppen. Die horen ze dus waar te maken.