De bouwvak is afgeschaft, maar toch geen bouwvakker te vinden

Foto ANP

Officieel begint vandaag de laatste week van de bouwvak. Nou ja, de onofficiële bouwvak. De echte bouwvak – een periode van drie weken waarin iedereen in de bouw het werk neerlegt – is al sinds 1981 afgeschaft. Maar omdat nog steeds veel bouwbedrijven al hun personeel in de zomer drie weken op vakantie sturen, noemen we dit al meer dan dertig jaar gewoon nog ‘bouwvak’.

En dat is gek. Want de zomer - zonnig, lang licht en slechts af en toe een bui - creëert de ideale omstandigheden voor de bouwvakker.

Theo Scholte, woordvoerder van Bouwend Nederland:

“Juist de zomer is een ideale periode om bijvoorbeeld aan de weg of aan scholen te bouwen. Het is veel rustiger in het hoogseizoen.”

En ook in de particuliere bouw is er in deze periode veel vraag, zoals naar het plaatsen van een dakkapel. Scholte: “Je hebt in Nederland liever je dak eraf in hartje augustus, dan in september.”

Maar snappen doet hij het wel, als bedrijven besluiten toch de deuren dicht te doen.

“Het is voor een werkgever praktisch als iedereen op dezelfde tijd vakantie neemt, dan heb je minder gepuzzel met schema’s en invallers. En het is het meest logisch om dat dan in dezelfde periode te doen als waarin de kinderen schoolvakantie hebben.”

Bouwvak verliest terrein

Toch houden steeds minder bedrijven zich aan de bouwvak, constateert USP Consultancy, een bedrijf dat cijfers verzamelt over de bouw. Bijna de helft van de bedrijven doet er niet meer aan. Twee jaar geleden werkte nog maar een kwart door.

Jeannette van der Rhee, die het onderzoek heeft uitgevoerd:

“Slechts 28 procent sluit nog compleet alle deuren, de rest heeft minimaal een paar werknemers aan het werk.”

Het is een onderzoek onder een relatief kleine groep van 150 bedrijven. Van der Rhee:

“Maar twee jaar geleden hadden we een groter onderzoek uitgevoerd onder 600 bedrijven, daar bleek ook al uit dat de bouwvak steeds minder populair wordt.”

Liever doorwerken

De bouwsector heeft sinds de crisis in 2008 enorme klappen gekregen. Veel bedrijven zijn failliet gegaan, veel werknemers zijn ontslagen en min of meer noodgedwongen als zzp’er doorgegaan. Áls er dan in de zomer werk is, willen bedrijven liever doorwerken.

Martin Koning van Economisch Instituut voor de Bouw:

“Maar het is niet alleen de crisis, het is ook een trend die je in de hele maatschappij ziet. De vraag naar meer flexibiliteit neemt toe, waarop bedrijven inspelen.”

Bij grote bouwbedrijven als Bam en Heijmans gaan ze ook niet officieel met bouwvak. Bij Heijmans zijn sommige vestigingen dicht, afhankelijk van de opdrachten. De heel dappere bouwvakker zou zelfs kunnen weigeren om met bouwvak verplicht weg te gaan. Bob Hey, bestuurder van FNV Bouw:

“Als je echt weigert om verplicht vrij te nemen, heeft de werkgever een probleem. Hij moet dan zorgen voor werk. En als dat er simpelweg niet is, moet hij loon doorbetalen.”

FNV Bouw vindt verplicht vakantie vieren niet meer van deze tijd. Ze pleiten al jaren voor de afschaffing van de bouwvak. Hey: “We vinden het belangrijk dat mensen zelf mogen kiezen wanneer ze op vakantie mogen.”