AEX-bedrijf doet het goed, ook los van Nederlandse economie

De Nederlandse economie doet het volgens het CBS uitstekend. Is dat terug te zien op de Amsterdamse beurs?

De economie groeit alweer voor het vijfde kwartaal op rij en is nagenoeg terug op het niveau van voor de crisis in 2008. Er wordt meer geëxporteerd dan vorig jaar. Ondernemers zijn positiever en het aantal banen en vacatures stijgt. De detailhandel boekte in juni zelfs de grootste omzetgroei in zeven jaar.

De zon schijnt bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat dit alles eind vorige week bekendmaakte. Hoe zit dat bij de bedrijven op de Amsterdamse beurs die onlangs hun halfjaarcijfers presenteerden? Wat merken zij van de aantrekkende economie en de belangrijkste wereldwijde economische trends?

Groei in Nederland

Van de 25 bedrijven die de Amsterdamse AEX vormen, zijn er maar weinig zwaar afhankelijk van Nederland. Met 90 procent van de ruim 8 miljard euro omzet leunt KPN het zwaarst op Nederland. Leg daar verzekeraar NN (60 procent) naast en de opsomming van AEX-bedrijven die meer van de helft van hun omzet uit Nederland halen is compleet.

De uitzender met een oer-Hollandse naam Randstad? 15 procent. De succesvolle Veldhovense chipmachinemaker ASML is zelfs voor maar 0,22 procent van de 6 miljard euro omzet afhankelijk van Nederland.

Voor grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven doet de Nederlandse economie er dus relatief weinig toe. Maar in de boeken van de bedrijven kan zeker wel wat worden afgelezen over de stand van het land. Volgens analisten zijn uitzendbureaus een erg belangrijke economische graadmeter. Vanuit dat perspectief is het dus positief dat de Nederlandse tak van Randstad met 15 procent groeit.

Lage olieprijs

Met nog geen 45 euro kost een vat olie de helft van een jaar geleden. Slecht nieuws voor Shell natuurlijk; daar daalde de winst in het tweede kwartaal met 35 procent. Het concern kondigde eind juli ook aan 6.500 van de 94.000 banen te gaan schrappen.

Slecht nieuws ook voor bedrijven die nauw verwant zijn aan de sector. Neem SBM Offshore (9 procent omzetdaling in het eerste half jaar) of detacheerder van technisch personeel Brunel waar de omzet van de olie- en gastak met 9 procent daalde in het tweede kwartaal.

Voor tankopslagbedrijf Vopak is de lage olieprijs juist positief omdat bedrijven olie willen opslaan tot de prijs stijgt. Vopak komt vrijdag met halfjaarcijfers maar in het eerste kwartaal steeg de winst er met 24 procent. Ook AkzoNobel liet weten baat te hebben bij de lage prijs omdat het op op olie gebaseerde grondstoffen gebruikt bij de productie van chemicaliën en verf.

Lage euro, lage rente

Vanwege de miljarden die door het monetaire verruimingsbeleid van de Europese Centrale Bank (ECB) in de economie gepompt worden, staat de dollar hoog ten opzichte van de euro. Goed nieuws voor alle bedrijven die veel zaken doen in de Verenigde Staten en/of betaald worden in dollars.

Wisselkoerseffecten kwamen dan ook erg vaak in positieve zin voorbij in halfjaarcijfers: van industrieel toeleverancier Aalberts tot Unilever. Het door problemen geteisterde AirFrance-KLM weet er zelfs een omzetstijging van 3 procent (507 miljoen euro mee) mee te maken; zonder wisselkoerseffecten was de omzet 4,5 procent lager uitgevallen. Bij veel Amerikaanse bedrijven gebeurt het tegenovergestelde. Coca-Cola kondigde recent aan dat het verwacht dat de jaaromzet met 6 procent negatief beïnvloed wordt door valuta-effecten.

Verzekeraars Delta Lloyd en Aegon werden door beleggers het hardst afgestraft voor hun halfjaarcijfers. Beide zagen vorige week ongeveer een miljard van hun beurswaarde verdampen. Niet vanwege de winstcijfers, maar vanwege de kapitaalbuffers die mede vanwege de lage rente onder druk staan. Ook die lage rente is het gevolg van het ECB-beleid.

Chinese problemen

Aan sombere China-verhalen geen gebrek. De beurs crashte onlangs en naar verwachting groeit de economie in 2015 ‘maar’ zo’n 7 procent. In de recente devaluatie van de yuan lezen analisten dat het achter de schermen nog erger is.

Mede vanwege dalende Chinese verkopen boekte Volkswagen 16 procent minder winst. In Nederlandse bedrijfscijfers zijn zulke harde effecten nog niet terug te vinden. Vrijdag zei CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen dat het „ongewis” is wat het effect van de problemen in China is. „De Nederlandse export naar China is beperkt, maar we leveren wel veel aan de Duitse industrie, die veel naar China exporteert.”

Pakketreus TNT Express meldde bij de halfjaarcijfers cryptisch dat „de omzet is beïnvloed door een scherpe afname van Chinese export”. Staalgigant Arcelor Mittal compenseerde de ingezakte Chinese vraag met Europese groei. Bij topman Frans van Houten van Philips, dat 10 procent van de omzet in China behaalt, steeg de winst met 13 procent. Hij was wel pessimistisch over de toekomst. „De Chinese markt wordt steeds moeilijker.”