Een Nederlander die een Russisch mediabedrijf leidt? Dat kan écht niet

Foto Merlijn Doomernik

Twee sexy secretaresses en verder alleen sloffige mannen, dat trof Derk Sauer aan bij RBK, het verroeste en verlieslijdende Russische mediabedrijf waarvoor hij werd gevraagd de boel weer recht te trekken. Het bedrijf, eigendom van van oligarch Michail Prochorov, wordt al een tijdje uitgelachen om de berichtgeving van de sites, kranten en tv-zender van RBK. Het is niet langer de betrouwbare bron voor financieel nieuws die het ooit was. Sauer ziet het wel zitten dat te herstellen.

Nu, drie jaar later is RBK weer winstgevend en het enige onafhankelijke medium in Rusland. Er kijken twintig miljoen mensen naar de tv-zender en RBK heeft een website met drie miljoen bezoekers.

Toch is Sauer zijn baan kwijt. Een Nederlander aan het hoofd van Russisch mediabedrijf met onafhankelijk nieuws, kon echt niet meer. Na demonstraties voor zijn kantoor en waarschuwingen in het parlement, stapt hij op als directeur. Hij krijgt een nieuwe functie bij hetzelfde moederbedrijf, maar meer in de luwte.

In een interview vandaag met NRC vertelt Sauer over zijn tijd als directeur van RBK.

Enkele choice quotes uit het gesprek.

Wat trof u in 2012 aan bij RBK?
“De eerste zes maanden heb ik alleen maar rondgekeken en geluisterd. Ik was nog geen directeur, maar voorzitter van de Raad van Commissarissen. Ik was een swingend bedrijf gewend. Jonge mensen die er goed uitzagen, veel vrouwen, veel dynamiek, Engels als voertaal. Dit was een volkomen andere wereld.”

“Dan duik je in de cijfers. Ik zat de loonlijst na te kijken en vroeg: wat doet die persoon eigenlijk? Niemand had een idee wie dat was. Maar hij kreeg wel elke maand salaris. Dat bleek weer een vriend van een vriend te zijn. Fascinerend”

“En dan had je nog de verhalen van journalisten die zakenmensen chanteerden en andersom. Er was ook helemaal geen rule book voor journalisten. Dus ik dacht: er klopt hier van alles niet.”

Terwijl Sauer reorganiseert, barst het conflict in Oekraïne los. RBK is het eerste grote mediabedrijf dat meldt dat er Russische soldaten vechten in Oekraïne – terwijl het Kremlin dat met klem ontkent.

U wilde zich richten op financieel nieuws. Waarom Oekraïne?
“Dat conflict heeft een enorme impact op hoe een zakenman opereert in Rusland, dus ook op ons. Neem de sancties. Je hebt de val van de roebel en noem maar op. Wij kunnen daar gewoon niet omheen. We hebben wel lang nagedacht hoe we het gingen brengen. We besloten geen partij te kiezen. We geven feitelijk informatie. Het oordeel is aan onze lezers en kijkers.

“Tegelijkertijd was het een gat in de markt. Terwijl staatsmedia minder vrij werden, kozen wij voor onafhankelijke journalistiek. Toen merkten wij snel dat onze websites meer bezocht werden.”

Wanneer heeft u besloten op te stappen?
“Met die demonstraties voor de deur en de uitspraken van parlementariër Zjirinovski merkte ik dat ik als persoon onderwerp werd. Niemand is daarmee mee gediend. Zeker mijn journalisten niet. Het leidt af van de journalistiek. Daarom heb ik gezegd: is het geen idee dat ik een stapje opzij doe?”

Was dat uw initiatief of van Prochorov?
“Ik heb ook aangeboden om helemaal weg te gaan. Maar hij wilde dat ik betrokken blijf. We zijn tot deze oplossing gekomen.”

Kan de onafhankelijke journalistiek in Rusland zonder Derk Sauer?
“Haha, het zou wel heel erg zijn als dat niet zou kunnen. Ik ben ook maar een radertje in groter geheel. Het enige waar ik trots op ben, is dat ik heb geholpen een Russische generatie journalisten op te leiden die onafhankelijk denkt. Gewoon: wie, wat, waar en waarom? Als je in Rusland in staat bent die vragen te beantwoorden, dan ben je voor mij een held.”

Lees het hele interview vandaag in de digitale editie van NRC Handelsblad.