Wanhopig jonge kijkers proberen te bereiken

Deze week probeerde de publieke omroep nieuwe formats uit. NRC-recensent Hans Beerekamp maakt de balans op.

De jacht van de NPO op de weglopende jonge kijker behoeft steeds zwaarder geschut. Van de twaalf deze week gelanceerde nieuwe programma’s zijn de meeste bar en boos, en vooral erg weinig subtiel.

Het dieptepunt, een ware marteling, is Padoem Patsss (BNN): vijf stand-up comedians wedijveren om de foutste oneliner. Type: „Er worden hier deze zomers meer Duitsers dan ooit verwacht, het oude record stamt uit 1940.”

Ik zoek nog naar de dubbele bodem, net als bij de vijfdelige comedyserie Rundfunk (KRO- NCRV), een hyperbolisch bombardement van politiek incorrecte grappen op een middelbare school. Een zwarte leerling wordt door de gymleraar met apengeluiden verwelkomd, zijn karikaturaal homoseksuele witte ouders wordt gevraagd waarom hun zoon ‘bruin’ is.

Het publiek van 3LAB vond het grappig en vernieuwend. Toen Yannick van de Velde, een van beide hoofdrolspelers en scenaristen, gevraagd werd waarom de slachtoffers geen tekst hadden gekregen, antwoordde hij daar niet bij stil te hebben gestaan.

Misschien is het een generatiedingetje. Ik was ervan overtuigd dat de realitysoap Joey’s Wereld (BNN) fake was. Maar er blijkt echt een ex-drugsdealer te zijn die nu een voedselvervangend drankje verkoopt en denkt dat hij met de juiste smoes zonder visum de VS kan binnenkomen. Ook een eerder veroordeelde hacker is nu onze gids in De Hackers (VPRO), waarin je kunt leren hoe het gehate leerlingvolgsysteem Magister te kraken.

Een van de nadelen van de non-fictieformats is dat ze allemaal een beetje op elkaar lijken: steeds dezelfde popmuziek, beetje slordig gedraaid en gemonteerd, en inhoudelijk mager.

Er wordt gedaan alsof de tv nieuwe media héél belangrijk vindt, maar het tegendeel blijkt uit het krachteloze gestuntel met een onbekende wereld. Trending (KRO-NCRV) citeert zogenaamd YouTube, maar de items over vluchtelingen en olifanten hadden ook zonder gekund.

Voor het succes (BNN) voert BN’ers terug naar hun eerste vakantiebaantje. Waarom eigenlijk?

Alleen Club 27 (AVRO-TROS) vist bekwaam nieuwe kruimels uit het riool van een jong gestorven rockster, dit keer Amy Winehouse. Ze slikte bolletjes en kon geen kinderen krijgen. Maar willen we dat echt weten?

Minder liefdeloos van makelij en onderwerpkeuze zijn de fictieseries. Drie daarvan willen ons eigentijds laten lachen om arm en rijk.

In oplopende volgorde van succes doen jonge acteurs hun best in Nillionaires (BNN), Minima (over werkverschaffing voor uitkeringstrekkers; VPRO) en Dip (BNN). Het is een oud stramien, terug van weggeweest. En de aan de bedelstaf geraakte rijke stinkerds, daar kunnen we voorlopig nog wel even mee voort. Ook hier is het platte racisme (om te laten zien hoe erg dat is, natuurlijk) weer niet van de lucht. Maar het is toch meer Gordon dan Gummbah.

De enige nieuwkomer die zich aan al deze treurigheid onttrekt is grappig genoeg juist TreurTeeVee (VPRO). De jonge muziektheatergroep Circus Treurdier probeert daarin een tv-vorm te vinden voor een absurd soort toneelmatige sketches. Dat lukt nog lang niet altijd, maar het is wreed en poëtisch, en beslist origineel, al moest ik soms denken aan Jiskefet en de groteske films van Roy Andersson.

Het thema van de eerste aflevering is ‘Seksualiteit’. We zien een zogeheten feeder met een bijna ontploffende vrouw, een tv-presentator die niet accepteert dat de roman van een jonge schrijfster over iets anders dan seks gaat en een eenzame treinreiziger omringd door geil pratende meisjes, met wie hij uiteindelijk een moraliserend rondedansje doet.

Het is de enige productie in 3LAB waar ik graag meer afleveringen van zou zien. Monty Python was ook niet meteen goed.