D66 wil ‘allesomvattend onderzoek’ naar Nederlands geweld Indonesië

Nederlandse soldaten gebruikten structureel en extreem geweld in Indonesië, blijkt uit een nieuwe studie.

Het kabinet moet een allesomvattend onderzoek laten doen naar het handelen van Nederlandse soldaten na het uitroepen van de Indonesische onafhankelijkheid in 1945. Dat zegt D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. Nederlandse kabinetten zijn hier nooit toe bereid geweest.

Vrijdag meldde deze krant dat nieuw wetenschappelijk onderzoek aantoont dat Nederlandse militairen in de periode 1945-1950, nadat Indonesië zich onafhankelijk had verklaard, structureel en op grote schaal extreem geweld tegen Indonesiërs hebben gebruikt. Tot nu toe was de officiële lezing altijd dat buitensporig geweld slechts in uitzonderlijke gevallen voorkwam. Nederlandse militairen zouden ten tijde van de politionele acties Indonesiërs „op grote schaal’’ en „buiten onmiddellijke gevechtsacties om” hebben gedood en mishandeld.

De laatste jaren komen telkens „druppelsgewijs” nieuwe feiten naar boven over deze periode, zegt Sjoerdsma. „Ik vind dat dit duidelijk aangeeft dat er te weinig bekend is over deze zwarte pagina in de Nederlandse geschiedenis. Als je als kabinet echt verantwoording wil afleggen, moet je willen weten waar je het over hebt.”

SP-Kamerlid Sadeth Karabulut verwacht „op zijn minst een reactie van het kabinet” op de bevindingen die afkomstig zijn van de Zwitsers-Nederlandse historicus Remy Limpach, die volgende maand aan de universiteit van Bern op zijn onderzoek hoopt te promoveren. Ook Karabulut acht een breed onderzoek de meest voor de hand liggende uitkomst. Haar fractiegenoot Van Bommel bepleitte in het verleden al tevergeefs een onderzoek.

Premier Rutte wilde vrijdag nog niet inhoudelijk reageren. Hij zei het promotie-onderzoek af te wachten. Tijdens de persconferentie na de ministerraad zei Rutte wel dat hij tijdens de Indië-herdenking op zaterdag geen excuses zal maken voor het leed dat Nederlandse militairen na de Tweede Wereldoorlog in Indonesië hebben veroorzaakt. Rutte zei dat hij „aandacht zal vragen voor de erkenning van het oorlogsleed”. Hij wijst erop dat „het lang heeft geduurd om met elkaar te erkennen wat daar gebeurd is”.