Lagere gaswinning drukt groei economie

Nu het kabinet een rem heeft gezet op gasproductie in Groningen, importeert Nederland veel meer gas en groeit de economie trager.

Bouw herstelt het snelst

Het besluit van het kabinet om de productie van gas in Groningen te verlagen, heeft een fors negatief effect op de Nederlandse economische groei. In het tweede kwartaal dit jaar groeide het bruto binnenlands product (bbp) met 0,1 procent ten opzichte van het vorige kwartaal, zo bleek vanochtend uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dat is een stuk lager dan de laatste paar kwartalen, die groei van een half procent of meer lieten zien.

Peter Hein Van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS, zei bij de presentatie van de cijfers: „Het gaat goed met de economie, maar helaas valt de groei dit kwartaal wat tegen. Er is één oorzaak. En die heet gas”. Andere sectoren presteerden wel goed. Vooral de investeringen in woningen namen in april, mei en juni toe. Consumenten kochten bovendien meer meubels (plus 10 procent) en winkelden meer online (plus 20 procent).

Het kabinet besloot in februari om de maximaal toegestane productie van gas uit het Groningse gasveld in de eerste helft van het jaar te verlagen tot tot 16,5 miljard kubieke meter. Minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) stelde de limiet voor gasdelving dit jaar op 30 miljard kubieke meter. Dat was een reactie op de onrust over aardbevingen. In 2013 werd nog 54 miljard kubieke meter gewonnen.

Zonder het gaseffect zou de kwartaalgroei net als in de vorige kwartalen op zo’n half procent zijn uitgekomen, denkt Van Mulligen. Hij verwacht dat ook het groeicijfer voor het hele jaar 2015 door het gasbesluit zal worden beïnvloed. Het Centraal Planbureau (CPB) gaat uit van groei van 2 procent dit jaar. „Zonder het gasbesluit zouden we waarschijnlijk op 2,5 procent uitkomen”, zegt Van Mulligen.

Het effect van de lagere gaswinning op het groeicijfer loopt via de handelsbalans. Het gas dat Nederland normaal gesproken zelf produceert, moet het nu importeren. De gasimport, voornamelijk uit Noorwegen, Rusland en het Verenigd Koninkrijk, steeg de afgelopen drie maanden met maar liefst 40 procent. „We zien een negatieve bijdrage van de buitenlandse handel op de groei. Dat gebeurt maar zelden”, zei Van Mulligen. De Nederlandse export steeg ook, maar minder.

Het effect zou volgend jaar moeten verdwijnen als het kabinet de gasproductie niet verder terugschroeft. Dit omdat de bbp-cijfers worden berekend ten opzichte van de voorgaande periode. Wel permanent blijft in zo’n geval het effect op de overheidsfinanciën. De aardgasbaten worden structureel lager. Mede hierom stelde het Centraal Planbureau (CPB) deze week de prognose van het begrotingstekort naar boven bij, van 1,9 naar 2,1 procent van het bbp dit jaar en van 0,8 naar 1,5 procent volgend jaar.

Ook andere Europese landen publiceerden vandaag cijfers over het tweede kwartaal. De groei in de eurozone verzwakt. Duitsland (0,4 procent bbp-groei) presteerde beneden verwachting. Vooral Frankrijk stelde teleur: dit land groeide helemaal niet.