‘Kostendelersnorm’ bijstandswet raakt vooral kwetsbare ouderen

De ‘kostendelersnorm’ in de bijstandswet raakt vooral kwetsbare ouderen en mensen die afhankelijk zijn van maatschappelijke opvang en hulp van familie. Dat blijkt uit een rondgang langs belangenvertegenwoordigers en opvangorganisaties.

Door de kostendelersnorm, die voor de meeste bijstandsgerechtigden in juli voor het eerst is ingegaan, raken mensen een deel van hun uitkering kwijt als er anderen op hun adres staan ingeschreven. Het idee is dat zij de kosten voor het huishouden kunnen delen, het kabinet bezuinigt daardoor 91 miljoen euro per jaar.

8.748 ouderen gekort

Voor AOW’ers is de kostendelersnorm (‘mantelzorgboete’) uitgesteld, er wordt onderzocht welk effect de maatregel heeft op mantelzorg. Er zijn ook zo’n 55.000 ouderen die geen volledige AOW hebben omdat ze niet hun hele leven in Nederland hebben gewoond. Zij krijgen een aanvulling uit de bijstand en voor deze groep geldt de kostendelersnorm wél. Volgens nieuwe cijfers van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) worden er nu 8.748 ouderen gekort omdat ze met anderen in een huis wonen.

In Amsterdam verzamelen cliëntenorganisaties uit de maatschappelijke opvang en de GGZ verhalen over de kostendelersnorm, onder anderen van mensen die het nu nét volhouden in een huis, maar die dakloos dreigen te worden. Rina Beers van de Federatie Opvang, de brancheorganisatie van maatschappelijke opvang, zegt dat zich al vanaf begin dit jaar mensen bij de opvang melden omdat familie hen niet meer willen helpen – uit angst voor een korting. „Gisteren had een opvang in Utrecht zes mensen bij de intake, bij drie van hen wil familie niet meer dan ze zich bij hen inschrijven. Is dit dan de participatiesamenleving die dit kabinet zo graag wil?”

Niet de bedoeling dat mensen onder sociaal minimum zakken

De maatregel raakt zo’n 36.000 huishoudens. Staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) zegt in een reactie dat het „niet de bedoeling van de wet is dat mensen onder het sociaal minimum zakken”. Volgens Klijnsma ligt de uitkeringsnorm boven de armoedegrens. „En gemeenten hebben de bijzondere bijstand om individueel extra bijstand te verlenen.”