Japanse premier: ‘diepe rouw’ voor WOII - geen nieuw excuus

Japanse premier Shinzo Abe tijdens de conferentie vandaag. Foto Reuters / Toru Hanai

De Japanse premier Shinzo Abe heeft zijn “diepe rouw” geuit voor alle slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Zijn uitspraak, live op nationale televisie uitgezonden, komt zeventig jaar na de overgave van zijn land.

Abe erkende tijdens de speciale bijeenkomst “onmetelijke schade en lijden” die het land onschuldigen heeft gebracht tijdens de oorlog.

Zeventig jaar na de oorlog buig ik diep voor allen die hebben geleden, zowel hier als in het buitenland. Ik druk hierbij mijn gevoelens uit van diepe rouw en mijn eeuwige, oprechte medeleven.

Excuses

Abe verwees naar excuses in het verleden, zoals die van 1995 door toenmalige premier Tomiichi Murayama, maar maakte zelf geen officieel excuus. Hij zei ook dat komende generaties zich niet zouden hoeven te verontschuldigen voor de fouten in het verleden.

Japan heeft herhaaldelijk gevoelens van diep berouw en oprechte excuses geuit voor zijn oorlogsdaden. [...] Dit standpunt blijft onveranderd in de toekomst. [...] In Japan bestaat de bevolking inmiddels voor meer dan 80 procent uit naoorlogse generaties. Onze kinderen, kleinkinderen en daaropvolgende generaties, die niets met de oorlog te maken hebben, zouden zich niet meer hoeven te excuseren.

Zuid-Korea en China

De verklaring werd nauwlettend gevolgd door de buurlanden van Japan, vooral door Zuid-Korea en China. Zij wilden vooral dat de premier officieel achter het excuus van 1995 bleef staan. De invasie, bezetting en oorlogsmisdaden door het Japanse leger tijdens de oorlog vertroebelen nog steeds diplomatieke relaties tussen Japan en de buurlanden.

Het Chinese staatspersbureau Xinhua heeft de toespraak van Abe al bestempeld als een achteruitgang ten opzichte van het verleden.

De verontschuldiging is verre van genoeg voor buurlanden van Japan en voor de bredere internationale gemeenschap.

Beijing liet na afloop dan ook weten dat het land “oprechte excuses” eist van Japan voor misdaden begaan tijdens de Tweede Wereldoorlog.