Brede studies steeds populairder

Brede bacheloropleidingen en university colleges blijven groeien. Die trekken studenten die nog niet goed weten wat ze willen.

Leidse studenten nemen deel aan de introductieweek El Cid. Foto David van Dam

De algemeen vormende university colleges en de brede bachelors met een weids palet aan vakken kunnen de sterkste groei verwachten van alle universitaire studies.

Dat blijkt uit de nieuwe aanmeldingen van studenten aan de universiteit, verzameld door de Vereniging van Universiteiten (VSNU). Het aantal aanmeldingen voor het zogenoemde sectoroverschrijdende onderwijs is vergeleken met vorig jaar met ruim 14 procent gegroeid tot 5 procent van het totaal.

Deze cijfers zijn voorlopig. Het aantal definitieve inschrijvingen ligt altijd lager en wordt in oktober bekend. Toch zijn er al trends te zien.

De liberal arts and sciences en het university college met hogere studiekosten en verblijf op een besloten campus zijn al jaren aan een gestage opmars bezig. Nederland telt nu al tien van dergelijke opleidingen.

Waar ze de ballen verstand van hebben

Volgens socioloog Hans Adriaansens, oprichter van het eerste Nederlandse University College in Utrecht en later in Middelburg, gaat de groei nog te langzaam. Te veel studenten die al op hun zeventiende een definitieve studie kiezen – „waar ze dan nog de ballen verstand van hebben” – vallen uit, volgens hem. Op een algemeen vormende opleiding kunnen ze op hun gemak ervaren wat het beste bij hen past.

De brede opleidingen scoren in de Studiekeuzegids hoger dan gemiddeld tot excellent. En ook experts waarderen het kleinschalige onderwijs, volgens Adriaansens de enige manier waarop de universiteit kan overleven. De kleinschalige opzet past ook in het strategische plan van minister Jet Bussemaker (OCW, PvdA).

Een aantal collegeopleidingen biedt al vakken die aansluiten bij de medicijnenstudie en er wordt gewerkt aan een algemene vooropleiding voor een masteropleiding in de rechten, zoals door een aantal advocatenkantoren is bepleit.

Niveau studenten is lager

Kritiek komt van Niek Pas, die geschiedenis doceert aan de Universiteit van Amsterdam en strijd voerde tegen plannen voor een brede bachelor geesteswetenschappen. Hij zegt te hebben ervaren dat het niveau van studenten die een brede opleiding volgen lager is dan van degenen die vakken als Frans of geschiedenis studeren: „Logisch, studenten die het ‘niet weten’ kiezen voor een algemeen vormende opleiding.” Volgens hem kunnen goede studenten er beter een studie of een taal bij doen, maar dat wordt juist moeilijk gemaakt.

Er is ook kritiek, onder andere van geesteswetenschappers van de Universiteit van Amsterdam, toen daar een brede bachelor zou worden ingevoerd, gepaard met bezuinigingen. Drie jaar zou te weinig zijn om een vak te leren. De opleiding aan university colleges in de VS duurt vier jaar.

De meeste aankomende studenten kiezen een specifieke studie. De gedragswetenschappen hebben de meeste aanmeldingen, meer dan 12.000. Psychologie is nog steeds het populairst. Ook economie scoort nog hoog. Er zit flinke groei in bètavakken als techniek (7 procent), landbouw (8 procent) en natuurwetenschappen (11 procent). Taal en cultuur hebben juist een lichte daling. En er is een flinke daling in het aantal aanmeldingen in de sector gezondheid. Bij het hoger beroepsonderwijs groeit het aantal aanmeldingen voor technische vakken met 13 procent.