Wat kost het eigenlijk om op een komeet langs de zon te vliegen?

Na de foto’s van Pluto die ruimtesonde New Horizons vorige maand maakte, is het vandaag opnieuw een grote dag voor de ruimtevaart. Satelliet Rosetta komt met komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko het dichtste bij de zon dat ze kan komen. Op dat moment voltrekken zich op de komeet chemische processen die ruimtevaartonderzoekers wereldwijd graag willen bestuderen.

Maar wat het kost eigenlijk om dat mogelijk te maken?

Net zo groot als de farmaceutische industrie

De kosten per ruimtemissie verschillen enorm. Hoe moeilijk is de taak die de satelliet of raket gaat uitvoeren? Zijn er mensen aan boord? Zomaar twee vragen die meespelen. Een kleine satelliet kan al voor een paar ton de ruimte in geschoten worden, het International Space Station (ISS)– het bemande ruimtestation dat ergens boven onze hoofden zweeft - kostte honderd miljard dollar.

Het prijskaartje van het Rosetta-project is 980 miljoen dollar (880 miljoen euro). En daarmee zit ze in de middenmoot wat ruimtemissies betreft:

De waarde van de wereldwijde ruimtevaartindustrie schat de Space Foundation, een Amerikaans ruimteonderzoeksbureau, op ruim 314 miljard dollar. Dat is vergelijkbaar met de waarde van de farmaceutische industrie.

Minder dan een scheermesje

Is dat veel? Daar zijn de meningen over verdeeld. Ruimtevaart levert een hoop op: antwoorden op vragen als ‘Waar komen wij vandaan?’ en GPS-systemen, om maar wat te noemen.

Op costsmorethanspacetravel worden de kosten van ruimtevaart vergeleken met die van andere, meer aardse zaken, zoals het ontwikkelen van een scheermesje:

Maar toch: al die negencijferige bedragen om iets de ruimte in te sturen, het is niet niks. De belangrijkste reden dat de ruimtevaart prijzig is, is dat het een nogal complexe onderneming is, legt Casey Dreier, medewerker van de Amerikaanse organisatie Planetary Society, uit:

“In de ruimte krijgt een satelliet of raket onder meer te maken met temperatuurwisselingen van meer dan tweehonderd graden per dag. Het ontwerpen en maken van elektronica die daar tegen kan, is bijzonder moeilijk en arbeidsintensief.”

Alles moet immers kloppen en keer op keer worden getest. Gaat de band van de Rover op Mars lek, dan kan er niet even iemand heen om hem te plakken.

Martian_rover_Curiosity_using_ChemCam_Msl20111115_PIA14760_MSL_PIcture-3-br2

Bemande ruimtemissies kosten doorgaans het meest. De veiligheidseisen zijn hoog en de technische vereisten zeer complex. Volgens Rob van den Berg, directeur van ruimtevaartcentrum SpaceExpo, loopt het aantal mensen dat meewerkt aan een groot project als Rosetta in de duizenden.

Ook is het bouwen van een satelliet of raket niet gestandaardiseerd. Elk ruimtevaartuig is een project op zichzelf. Daardoor zijn de ontwikkelkosten veel hoger dan die van bijvoorbeeld een Boeing 737, waarvan er van hetzelfde model jaarlijks honderden geproduceerd worden.

Wat doet Nederland aan ruimtevaart?

Ook Nederland heeft een behoorlijke ruimte-industrie:

Het bedrag dat de overheid jaarlijks aan ruimtevaart uitgeeft, schommelt al jaren rond de honderd miljoen euro. Vergeleken met andere landen is dat niet veel:

Maar, zo berekende het ministerie van Economische Zaken (en NRC checkte het): elke door hen in de Nederlandse ruimtesector geïnvesteerde euro, levert 2,5 tot vijf euro op.