‘We moeten tonen dat het lekker is’

Het gaat helemaal niet goed met de varkenshouders. Maar acties worden niet gesteund door brancheclub NVV.

Ingrid Jansen, voorzitter van de Nederlandse Vakbond Varkenshouders (NVV), in een varkensstal. Foto Goos van der Veen/Hollandse Hoogte

Tientallen varkenshouders hebben vorige week gedreigd met acties als slachterij Vion de daling van de varkensprijs van 5 cent in Duitsland niet terugdraait voor aanstaande vrijdag. Daarop stapte de voorzitter van de afdeling Salland van de Nederlandse Vakbond Varkenshouderij (NVV) op, naar eigen zeggen omdat er in de organisatie te weinig bereidheid is om actie te voeren.

Franse varkensboeren dwongen vorige maand met wegblokkades extra steun van de Franse overheid af. Maar Ingrid Jansen, landelijk voorzitter van de NVV, de belangenbehartiger van Nederlandse varkenshouders, wil voorlopig niet van actie weten. Zij gelooft nog in diplomatie.

Waarom rommelt het nu zo onder varkenshouders?

„Al decennia is er sprake van een onevenredige verdeling van de marge in de keten. Daardoor hebben varkenshouders een negatief rendement. We leveren onder de kostprijs. Het afgelopen jaar is alles in een stroomversnelling geraakt. Dat komt door het sluiten van de Russische grenzen en onze hogere kostprijs vergeleken met onze concurrenten in het buitenland. Want in Nederland hebben we strengere maatregelen op het gebied van dierenwelzijn en milieu. Het water staat nu bij veel varkenshouders aan de lippen. Er zijn al varkenshouders failliet gegaan. Hoeveel weet ik niet.”

Wie in de varkensvleesketen hebben wél gunstige marges?

„De slachterijen, en vooral de supermarkten. In Nederland zijn er maar vijf inkopers voor alle supermarkten. Het is zo gegroeid dat zij de prijs bepalen en wij aan het kortste eind trekken.”

Wat is de oplossing?

„We moeten een betere positie in de keten innemen om een beter inkomen te krijgen. Hoe weten we nog niet precies, dat zoeken we nu uit in een regiegroep, samen met het ministerie van Economische Zaken en de Rabobank, onder leiding van oud-minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal. Maar de oplossing ligt ook bij onszelf. We moeten beter laten zien dat varkensvlees heel lekker is en dat het voldoet aan de beste standaarden voor voedselveiligheid. We moeten de consument beter voorlichten. En de consument moet uiteindelijk ook zijn verantwoordelijkheid nemen en meer betalen. Iedereen in de keten is verantwoordelijk voor dit probleem, dat niet alleen financieel is, maar ook maatschappelijk.”

Wat verwacht u van de overheid?

„De overheid lijkt haar verantwoordelijkheid te nemen. Het ministerie van Economische Zaken praat mee in onze regiegroep. En we hebben Dijksma [staatssecretaris van Economische Zaken, PvdA, red.] een brief gestuurd. Onze aanvraag voor extra promotiegelden is afgewezen door Brussel. Wij willen dat Dijksma zich hard maakt dat die alsnog worden toegewezen. En we willen hulp bij het openen van nieuwe afzetmarkten. Door de vleesboycot van Rusland kunnen de vette delen van het varken niet weg. We hebben nog geen reactie van Dijksma ontvangen, maar onze zorgen zijn zeker bekend bij haar.”

Waarom geen actie voeren, zoals de Franse boeren?

„We zitten volop in een traject met de overheid. Die deelt altijd pluimen uit aan onze sector, omdat we kampioen zijn in dierenwelzijn. We verwachten boter bij de vis zodra de eerste uitkomsten van de regiegroep er zijn, in september. Als de overheid haar verantwoordelijkheid dan niet neemt, gaan we alsnog de barricaden op.”

Een dertigtal varkenshouders dreigt al met actie. De NVV steunt dit niet. Komt er een scheuring?

„Nee, het was een brief van individuen. Maar ja, er wordt op het scherpst van de snede gediscussieerd.”

U wordt op boerennieuwssites een „meisje” genoemd dat kiest „voor lekker veel vergaderen, bij de airco of verwarming, geen koude voeten en handen, minder gezichtscrème nodig dan bij acties op straat”.

„Daar nemen we kennis van.”