‘Totale chaos’ op een vakantie-eiland

Duizenden vluchtelingen arriveren vanuit Turkije op het Griekse eiland Kos. Daar worden ze bijeengedreven in een bloedheet voetbalstadionnetje.

Een agent joudt migranten tegen die zich willen laten registreren, in het zuidoosten van Kos. Foto's AFP

Geen water, geen eten, nauwelijks schaduw en twee toiletten voor duizend mensen die op elkaar waren gepakt in een stadion. En ook: heel veel vraagtekens. Hoe lang duurt het voordat de Griekse autoriteiten het felbegeerde witte document geven waarmee je als vluchteling door mag reizen, naar Athene en dan zo snel mogelijk verder naar het noorden?

Het dreigde de afgelopen dagen een paar keer helemaal uit de hand te lopen op Kos, een Grieks eiland met zo'n 33.000 inwoners. In de zomer komen daar een paar duizend toeristen bij – Kos is een geliefde vakantiebestemming, ook voor Nederlanders. Maar vanuit Turkije arriveren er iedere dag ook tientallen, vaak honderden nieuwe bootvluchtelingen. Vaak komen ze met een simpele rubberboot, want de zee is hier maar vier kilometer breed. Hoeveel vluchtelingen er nu op Kos zijn, weet niemand precies. De schattingen lopen uiteen: tussen de vijf- en zevenduizend mensen, voor het merendeel uit Syrië en Afghanistan.

Het eiland is hier helemaal niet op berekend, net zo min als de andere Griekse eilanden vlak bij Turkije waar hetzelfde gebeurt. De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR sprak deze week van „totale chaos” op de eilanden. Omdat er geen opvang was, zochten vluchtelingen waar ze maar konden een plek. Sommige toeristen hebben verteld dat ze op een fietstochtje ineens slapende vluchtelingen op het pad tegenkwamen.

Om te proberen de groep enigszins bij elkaar te brengen, waren ongeveer duizend vluchtelingen in het plaatselijke stadionnetje verzameld. Daar wachtten ze op registratie en reisdocumenten. Maar het ging langzaam, want de politie heeft te weinig mensen. En in het stadionnetje, waar verder nauwelijks voorzieningen zijn, werd het ondraaglijk heet. Maandag was het al onrustig, maar dinsdag sloeg echt de vlam in de pan. Politie-agenten reageerden vaak hard. Toen een groep van ongeveer honderd mensen zich met geweld toegang wilde verschaffen tot het registratiekantoortje, spoten agenten brandblussers leeg om de menigte in toom te houden.

Na noodkreten van de burgemeester dat de regering Kos aan zijn lot heeft overgelaten, heeft de regering in Athene extra politieagenten en een cruiseschip gestuurd. Op dat schip is plaats voor ongeveer 2.500 mensen. Het is bedoeling dat daar voortaan ook de registratie gebeurt.

Hotelhouders klagen dat door de grote aantallen migranten dit jaar het aantal toeristen zeven procent lager is dan vorig jaar. En burgemeester Giorgos Kiritis maakt duidelijk dat hij het doel van de vluchtelingen deelt: zorgen dat ze zo snel mogelijk verder kunnen, weg van het eiland.