Column

je naam heb je gewoon. dat is wel zo rustig

op de biënnale in venetië is het werk van herman de vries te bewonderen. net als bell hooks schrijft hij zijn naam zonder hoofdletters.

de amerikaanse activist bell hooks wil dat de aandacht naar haar teksten uitgaat en hoopt haar biografie daaraan ondergeschikt te maken. herman de vries weigert hoofdletters uit bescheidenheid en om hiërarchieën te vermijden.

de vries’ afkeer van hiërarchie moet in de opvoeding zijn doorgesijpeld. toen mijn vader onlangs afscheid nam als directeur, kreeg hij een zelfportret dat was opgebouwd uit portretfoto’s van zijn collega’s. het hoofd van mijn vader bestond dus uit andermans hoofden – zijn tand was de financieel adviseur in een wit overhemd, zijn pupil bestond uit de secretaresse die een donkere blouse droeg. dit ‘één voor allen, allen voor één’-portret was gemaakt door marc de vries, zoon van. het deed denken aan de afgebeelde leviathan in het gelijknamige boek van politiek filosoof thomas hobbes, die vond dat de staat moest worden gestuurd door ‘de menigte verenigd in één persoon’. voor in het boek staat een afbeelding van deze ideale leviathan: zijn torso is opgebouwd uit andermans lichamen. een eenheid kan niet anders dan uit veel bestaan.

er bestaat een internationale beweging van mensen die hun naam weigeren. zij ervaren hun naam als te definiërend en voelen zich aangetast omdat hun naam bij de geboorte wordt opgelegd. een pasgeboren baby moet worden geregistreerd en daarmee word je direct een bezit van de staat. op losethename.com is alles te lezen over deze vorm van ‘slavernij’ en ‘fraude’ waartoe de overheid je dwingt. wie zijn haat voor namen radicaal doorvoert, belandt vroeg of laat op straat, want meedraaien in de maatschappij gaat niet. rekeningen en aanmaningen zijn immers op naam geadresseerd.

wanneer je niet in een standenmaatschappij leeft, is de naam het laatste definitieve waarmee je wordt geboren.

sociologe eva illouz stelt dat er tegenwoordig extra veel nadruk ligt op het slagen van de romantische liefde, omdat we in een prestatiemaatschappij leven waarin je voortdurend aan evaluatiegesprekken wordt onderworpen. steeds vindt er toetsing plaats: ga je nog wel hard genoeg, is er progressie? thuis hopen mensen dan in ieder geval nummer één te zijn, zonder dat daarvoor doelstellingen hoeven te worden behaald. maar thuis staat de toetsing natuurlijk ook niet stil. ook daar moet je bewijzen dat je én een goede vriend én een zorgzame ouder én een beest in bed bent.

je naam heb je gewoon. dat is wel zo rustig.

in venetië lijken de straatnamen vaak erg op elkaar, maar geen enkel huis heeft hetzelfde nummer. zo lopen de huisnummers in een wijk soms op tot 7.000. na twee dagen verdwalen, gaat het navigeren nu bijna gemakkelijk.

uiteindelijk is elke indeling bedoeld om zijn eigen vanzelfsprekendheid te verhullen.