Sekswerkers blij met besluit Amnesty

Sekswerkers niet langer vervolgen, zegt Amnesty. Een Engelse prostitué hoopt dat het zijn werk veiliger maakt.

Met duizenden tegelijk arresteerde de Chinese politie vorig jaar prostituees in de zuidelijke miljoenenstad Dongguan. De Chinese president Xi Jinping tracht het land te zuiveren van „de drie zondes”: gokken, drugshandel en prostitutie.

Mediaberichten dat de sekshandel zich ondertussen heeft verplaatst van de massagesalons en sauna’s van Dongguan naar hotel- en huiskamers bleven niet lang uit. Wat de prostituees daar allemaal overkomt is minder zichtbaar, maar het is de vraag of de politieacties hen hebben geholpen.

Om de positie van deze vrouwen te verbeteren, en die van sekswerkers wereldwijd, besloot Amnesty International dinsdag voortaan te streven naar ‘decriminalisering’ van prostitutie. Een opmerkelijke standpuntwijziging, waar diverse vrouwenorganisaties en actrices als Kate Winslet en Meryl Streep zich de voorbije weken tegen hebben verzet.

Het nieuwe standpunt houdt in dat prostitutie niet strafbaar moet zijn als sprake is van wederzijdse instemming. Op een vergadering in Dublin stemden Amnesty-afdelingen uit 116 landen voor decriminalisering, 67 stemden tegen en 21 landen onthielden zich. De voorstemmers hopen dat prostituees in landen als China de politie straks niet meer hoeven te vrezen en met een gerust hart naar het ziekenhuis kunnen als ze een soa hebben.

In de Nederlandse politiek kon ‘het Zweedse model’ de voorbije jaren op sympathie rekenen. Zweden stelde in 1999 het bezoek aan een prostituee strafbaar. Bordeelbezoekers riskeren er boetes tot 2.000 euro of een gevangenisstraf van een jaar. Volgens de Zweedse autoriteiten heeft deze aanpak de prostitutie verminderd en tot nieuwe inzichten onder Zweedse mannen geleid. Een deel van hen zou het niet ‘cool’ meer vinden om een prostituee te bezoeken.

In Nederland, waar prostitutie sinds 2000 legaal is, flirtte de PvdA met het Zweedse model, evenals de ChristenUnie en de SP. Legalisering heeft mensenhandel en uitbuiting namelijk niet kunnen uitbannen. De aantrekkelijkheid van het Zweedse model nam weer af nadat wetenschappers het succes ervan betwijfelden. Het drukt prostituees maar in de illegaliteit, oordeelden zij. Feit is dat wetenschappers het onderling oneens zijn en dat er een gebrek is aan betrouwbare cijfers.

Hoe kwam Amnesty International dan tot het nieuwe standpunt? De organisatie zet zich vooral in voor prostituees in ontwikkelingslanden. Die waren het uitgangspunt voor de resolutie waarover dinsdag werd gestemd. „Door de armoede zullen mensen in dit soort landen in de prostitutie blijven belanden, legaal of niet. Decriminalisering is voor hen het beste”, zegt een woordvoerder van Amnesty.

De vraag is natuurlijk hoeveel invloed Amnesty heeft op het beleid in dergelijke landen. „We zullen bij de regeringen lobbyen om wetgeving van tafel te krijgen die prostitutie strafbaar stelt”, zegt de woordvoerder. Dat zal een strijd van lange adem worden, zo realiseert hij zich. Al sinds de jaren zeventig zet de organisatie zich in om de doodstraf uit de wereld te krijgen. Twintig jaar geleden voerden nog 37 landen de doodstraf uit, in 2013 waren dat er nog altijd 22.

Dat neemt niet weg dat sekswerkers blij zijn met het besluit van Amnesty. Luca Stevenson is een prostitué in Engeland en coördinator van ICRSE, dat sekswerkers in Europa en Centraal-Azië steunt. Hij wijst erop dat zij in veel landen in die regio’s nog worden vervolgd. „In Turkije zijn transgenders vaak vogelvrij, ook voor de politie. En in Engeland en Frankrijk worden prostituees opgepakt bij acties tegen mensensmokkel.”

Zelf zegt Stevenson in Londen geregeld het slachtoffer te zijn geweest van agressie door klanten. Prostitutie is legaal in het Verenigd Koninkrijk, maar diverse samenhangende praktijken zoals tippelen niet. „Omdat ik het risico loop te worden gearresteerd, durf ik geen aangifte te doen”, zegt hij.

Dat nu ook het grote Amnesty voor volledige decriminalisering van sekswerk pleit, kan volgens Stevenson ook zijn werk uiteindelijk veiliger maken.