‘In VS waren in 204 dagen 204 massaschietpartijen’

Deze bewering was de eind vorige maand in meerdere Amerikaanse media te lezen.

Op 16 juli vielen vier doden bij een massale schietpartij bij een marinebasis in Chattanooga, Tennessee. Foto Billy Weeks/EPA

America. The land of the free and the home of the brave. Maar ook het land van wapenbezit. Een rapport, opgesteld door de Congressional Research Service, schatte dat in 2009 ongeveer 310 miljoen wapens in handen van burgers waren: 114 miljoen handwapens, 110 miljoen geweren (rifles) en 86 miljoen hagelgeweren (shotguns).

Het wapenbezit zorgt volgens meerdere Amerikaanse media voor steeds maar weer dezelfde nieuwskoppen. Schietpartijen komen steeds vaker voor en de omstandigheden zijn vaak hetzelfde. „We kijken er niet meer van op”, concludeert The Washington Post.

Massale schietpartijen behoren tot de dagelijkse gang van zaken. Gemiddeld althans. Want, zo schrijven Amerikaanse media: in de eerste 204 dagen van 2015 hebben 204 massale schietpartijen plaatsgevonden in de VS. Door de frequentie van de schietincidenten vraagt nieuwssite Vox zich af of het een „epidemie” is.

Deze krant checkte: hebben er in 204 dagen 204 massale schietpartijen plaatsgevonden in de VS?

Waar is het op gebaseerd?

De statistieken komen van de website Mass Shooting Tracker, een crowdsourced project. Op de website zijn, volgens de makers, alle massale schietpartijen in de VS te vinden sinds 2013. Bij elke schietpartij wordt vermeld hoeveel mensen gewond zijn geraakt en hoeveel mensen zijn omgekomen.

In 2013 waren er volgens de website 363 massale schietpartijen, in 2014 283 en in de eerste 204 dagen van dit jaar 204. De website haalt de informatie uit berichten van de FBI en uit de media. De informatie wordt aangedragen door ‘sympathisanten’. De informatie wordt vervolgens gecheckt door de beheerders, die lid zijn van een antiwapenbeweging.

En, klopt het?

We gaan op zoek naar andere initiatieven en organisaties die massale schietpartijen bijhouden. Hoe registreren zij die?

Nieuwsmagazine en -site Mother Jones heeft alle massale schietpartijen sinds 1982 geïnventariseerd. Dat hebben de makers, net als de Mass Shooting Tracker, gedaan aan de hand van FBI- en mediaberichten. Volgens die cijfers hebben in 2015 tot nu toe twee massale schietpartijen plaatsgevonden: op 16 juli bij een militair rekruteringscentrum in Chattanooga (5 doden, 2 gewonden) en op 17 juni in Charleston in een kerk (9 doden, één gewonde). In 2013 registreerde Mother Jones vijf massale schietpartijen.

De Harvard School of Public Health deed onderzoek naar dit soort schietincidenten. Die gebruikte onder meer de data van Mother Jones voor zijn analyse. De onderzoekers kwamen ook op ongeveer dezelfde incidenten uit als Mother Jones.

Het is nogal een verschil: 204 massale schietincidenten of 2. Er blijkt, hoewel dezelfde terminologie wordt gebruikt, een definitieverschil te zijn. De data van Harvard en Mother Jones zijn verzameld aan de hand van een definitie die de FBI tot 2013 gebruikte: schietincidenten moeten plaatsvinden in een openbare ruimte en er moeten vier doden of meer vallen. Schietincidenten die gang- of criminaliteitgerelateerd zijn en gezinsmoorden worden niet meegerekend. Sinds 2013 is de definitie van een massale schietpartij: drie doden of meer.

De Mass Shooting Tracker gebruikt een bredere definitie. Een schietpartij is daar een massale schietpartij wanneer „vier of meer mensen neergeschoten worden in één gebeurtenis en een eventuele daaropvolgende gebeurtenis die eraan gerelateerd is”. Er hoeven dus geen doden te vallen. Ook worden schietincidenten niet uitgesloten omdat ze bijvoorbeeld in de criminele sfeer plaatsvinden.

Conclusie

Volgens de definitie van de bron klopt de stelling. Volgens de officiële definitie, gehanteerd door de FBI, is de stelling echter onwaar. Dan zijn er tot eind vorige maand dit jaar twee massale schietpartijen geweest in de VS.