Column

Gas winnen? Vooruit, nog ééntje dan

Door gas te willen winnen op de Noordzee werkt Henk Kamp de overgang naar schone energie tegen, stelt Christiaan Weijts.

‘Heb je wel eens elektrisch gereden?” vroeg een kennis mij. Een paar jaar terug was hij nog directeur van een vervuilend automerk, toen zag hij het licht en begon hij een bedrijf in zonnepanelen. „Nee, nooit”, zei ik. Het volgende moment zat ik achter het stuur van zijn Tesla en trapte ik het pedaal in.

Dat is gaaf. Het doet wat denken aan afdalingen in de bergen, met ingetrapte koppeling, geruisloos, suizend. Je verbruikt geen benzine, hebt geen reparaties meer aan uitlaten, spruitstukken en al die smerigheid. Het is snel, geil…

En niet te betalen.

Ondanks voorzichtige belastingvoordeeltjes is elektrisch rijden voor een doodgewone particulier onbereikbaar. Ik rijd in een veertien jaar oude Citroën die me ooit drieduizend euro kostte. Voor dat geld koop je hooguit een elektrische fiets.

Kort na mijn Teslaritje deed de rechtbank in Den Haag een historische uitspraak: als de Nederlandse Staat in 2020 de uitstoot van broeikasgassen niet met een kwart vermindert ten opzichte van 1990, dan begaat zij een onrechtmatige daad tegen haar burgers, voor wie zij immers een zorgplicht heeft.

Die vermindering met een kwart is een absolute ondergrens, en die dreigt Nederland niet te halen. Op alle Europese lijstjes bungelt Nederland onderaan als het om schone energie gaat.

De uitspraak kwam vlak voor het zomerreces. Minister Kamp had dus iets te doen op de camping: een strategie bedenken om aan de eisen van de rechter te voldoen.

Zijn eerste persoptreden na het reces was gisteren: Kamp wil meer gas winnen uit de Noordzee. Ja, want in deze overgangsfase naar duurzame energie blijft fossiele brandstof ‘onverminderd van belang’. En bovendien: wie wil er nou afhankelijk zijn van Rusland?

Dit is exact waarom Nederland zo labbekakkig presteert in schone energie. We stellen het uit, omdat er nog teveel te verdienen valt aan de oude energie. Dus komen er dure installaties, pijpleidingen, boorplatforms, en ja, die moeten we wel terugverdienen, dus stoken en boren we voorlopig nog even verder.

Kamp is als die roker die er ‘alleen op feestjes’ nog eentje opsteekt. Want in de overgangsfase naar een leven zonder sigaretten blijft nicotine natuurlijk onverminderd van belang.

We zitten al jarenlang in een ‘overgangsfase’ en het aandeel schone energie stijgt amper. De werkelijke overgang is die naar een situatie waarin er niet langer teveel geld verdiend wordt aan het in stand houden van de huidige vervuilende systemen als benzinemotoren en gaswinning.

Als op elk Nederlands dak een zonnepaneel zou staan hadden we geen gas meer nodig. Met wat meer politiek lef kan iedereen straks elektrisch rijden.

Sinds deze zomer is schone energie niet langer een modieus lifestyle-dingetje maar een wettelijke plicht van onze overheid. Dat Kamp dat niet inziet is verontrustend.