Die man moet weg

In Abbenbroek keerde een veroordeelde pedoseksueel terug. De weerstand tegen deze mensen neemt toe. „Buurten worden onrustig.”

In Deventer, ook vorig jaar, gingen tientallen mensen de straat op nadat een oud-bestuurslid van pedofielenvereniging Martijn in de stad was gezien. Foto Eric Brinkhorst

Eerst lazen ze in de lokale krant dat hij weer vrij was. Buurtbewoners konden zich amper voorstellen dat hij weer in dezelfde straat zou mogen wonen, met al die jonge gezinnen. Maar na een paar dagen zag iemand hem rijden in het dorp. Dus toch. Gewoon in Abbenbroek, met dertienhonderd inwoners, een Spar, een dorpshuis en een café. Terug naar de woning van voor zijn gevangenisstraf, in een straatje van nog geen honderd meter lang.

Eind 2013 werd de man van achter in de vijftig veroordeeld. Hij pleegde jarenlang incest met zijn inmiddels volwassen dochter. De man streelde ook een meisje van 11 dat een stuk verderop aan het spelen was en er stonden filmpjes met kinder- en dierenporno op zijn computer. Hij kreeg uiteindelijk twee jaar cel. Vorige maand kwam hij vrij.

Waar moet hij dan heen?

Bewoners werden steeds bozer. ‘Gewoon niemand op de hoogte stellen hier in de buurt, die pedofiel hier plaatsen en afwachten of hij zich in kan houden met al die kleine kindertjes om zich heen’, schrijft een buurtbewoner op Facebook.

Amellita Molenberg (26) zit in de voortuin, doet ze anders nooit. Nu wil ze haar kinderen van vier en vijf in de gaten houden. „Abbenbroek is zó bijzonder. Maar nu ben ik bang dat alles anders wordt.”

Afgelopen vrijdag kwam een groep van ongeveer veertig buurtbewoners bij elkaar, midden in het straatje. Er werden plannen bedacht. Die man moest weg. Bejaardentehuizen en eilanden werden geopperd. Eerst hebben buurtbewoners na hun bijeenkomst contact opgenomen met SBS en RTV Rijnmond. Dat leek een logische stap. Lawaai maken.

Veel van de bewoners van deze straat vinden dat ze het recht hebben om te weten dat er een pedofiel in hun straat is komen wonen. Maar niemand is verplicht hen in te lichten. Het mag meestal helemaal niet, want dan schend je de privacy.

Burgemeester Mirjam Salet ging door de opgelopen spanningen dinsdag wel met een aantal van hen in gesprek in het gemeentehuis in Spijkenisse. Ze kwam ervoor terug van haar vakantie op de Veluwe. „Er is een risicoanalyse gemaakt van deze man. Vormt hij een gevaar? Zal hij onrust veroorzaken?”

De reclassering adviseerde de gemeente. „Als er slachtoffers in de buurt wonen, zetten wij alles op alles om ervoor te zorgen dat mensen elders terugkeren”, zegt Sjef van Gennip, algemeen directeur van Reclassering Nederland. Dat is nu niet het geval, deze meneer heeft zijn straf in de gevangenis uitgezeten. „Hij heeft intensief toezicht. Hij moet zich regelmatig melden. We gaan aangekondigd en onaangekondigd op huisbezoek. De wijkagent houdt een extra oogje in het zeil.” De man draagt een enkelband. „De samenleving moet beseffen dat deze mensen ook een tweede kans verdienen.”

De afkeer tegen pedofielen groeit

Jules Mulder, psychotherapeut en behandelaar bij de Waag, centrum voor ambulante forensische psychiatrie, constateert dat mensen zich de afgelopen jaren vaker kwaad zijn gaan maken over pedofielen en pedoseksuelen die terugkeren in de maatschappij na een gevangenisstraf. In 2014 begeleidde de reclassering 1.192 mensen die delicten hebben gepleegd tegen minderjarigen.

Mulder houdt zich nu ruim dertig jaar bezig met pedofielen. „Je merkt dat de afkeer van alles wat pedofiel of pedoseksueel is, sterker wordt. Hysterie lijkt het van verstand te winnen.”

Het zijn niet meer vooral actiegroepen die zich ermee bezighouden, zegt Mulder. „Hele buurten worden onrustig.” Hij noemt de acties tegen Benno L., wiens huis werd omsingeld door een woedende menigte, en de weerstand tegen Sytze van der V., die boven een kinderdagverblijf kwam te wonen. „Een slechte ontwikkeling. Als je iemand wegjaagt, wordt iemand boos en bitter. Men wordt dan angstig en sluit zichzelf op.”

En de behandeling van cliënten dwaalt erdoor af. Gesprekken met de behandelaar gaan vaker over de woede in de samenleving. „Ze kunnen nauwelijks meer praten over hun eigen daderschap, alleen over wat hen allemaal is afgenomen.” Tijdens de behandeling dring je daarom minder gemakkelijk tot ze door, zegt Mulder. „Je kunt op je vingers natellen dat bij sommigen van hen rancune tegen de samenleving gaat toenemen. Dit kan mogelijk een nieuw delict in de hand werken.”

Ook pedofielen die nog nooit naar hun gevoelens hebben gehandeld, worden angstiger om voor hun seksuele voorkeur uit te komen. Mulder merkt dat aan de telefoontjes die naar zijn hulplijn ‘Stop it Now’ worden gepleegd. In de afgelopen jaren is het aantal bellers toegenomen tot veertig per maand.

Maar ze moeten erover praten

„Deze mensen hebben basale gevoelens die hun hele leven beheersen. Als ze een jongetje of meisje in hun kop hebben, is het belangrijk dat je daar met mensen over kunt praten. Dan kan het gevoel beheerst worden.”

Door het gesprek met de burgemeester zijn de drie buurtbewoners die aanwezig mochten zijn „voor een deel gerustgesteld”. Ze wachten het volgende gesprek af, over drie weken komt de burgemeester langs in het dorp. De gemeente heeft nog niet met de ex-delinquent gesproken. Dat werd niet nodig gevonden. Hij is volgens buren en de gemeente wel thuis. Maar hij doet voor niemand open. Boven staat een raampje op een kier.