Beieren wil liever geen kernafval in zijn achtertuin

Duitsland begint moeizame zoektocht naar opslag.

Mogelijke opslagplaatsen kernafval

Duitsland heeft nu een alomvattend concept voor „een verantwoorde en veilige berging” van alle soorten radioactief afval. Minister Barbara Hendricks (Milieu en Reactorveiligheid, SPD) presenteerde gisteren het zogeheten Nationale Opslagprogramma voor Nucleair Afval, in de wetenschap dat ook dit plan door velen met argusogen wordt bekeken.

Op de plekken waar lekkende vaten zijn opgeslagen, zoals in de zoutkoepels van Asse en Morsleben, is de federale regering niet serieus van plan het probleem op te lossen, gelooft met name milieuorganisatie Greenpeace. En op alle plaatsen in Duitsland waar klei, kristal, of graniet in de bodem zit, vreest men te worden aangewezen als de uiteindelijke opslagplaats voor kernafval – de ‘atoomplee’ (Atomklo) van Duitsland.

Hendricks, die zei zelf afkomstig te zijn uit de antikernenergiebeweging van de jaren zeventig en tachtig, heeft nu een procedure gepresenteerd waarmee het Duitse kabinet het oeroude probleem van het vinden van een definitieve opslagplaats voor met name hoog radioactief afval voor zich uitschuift. Ze verklaarde met gepaste trots dat dit kabinet „de verantwoordelijkheid op zich heeft genomen om het tot nu toe onopgeloste probleem van de berging van atoomafval serieus aan te pakken en niet af te schuiven op toekomstige generaties”.

Op zoek naar de beste plek

Dat moet met een korrel zout worden genomen: pas aan het eind van de volgende kabinetsperiode, tegen het jaar 2020 hoeft de commissie die onderzoek moet gaan doen naar de beste plek om afval op te bergen, haar resultaat te presenteren. Vanaf 2050 wordt daadwerkelijk begonnen met de opslag, die dan rond 2100 voltooid zal zijn. Onduidelijk is wat de berging uiteindelijk zal kosten.

Hendricks wijst vooral op de verdiensten van Duitsland: het eerste land dat op verzoek van de Europese Commissie komt met een dergelijk alomvattend overzicht, dat bovendien mogelijk is doordat Duitsland stopt met kernenergie en daarna geen nieuw afval meer produceert. Uiteindelijk gaat het om twintigduizend ton hoog en middelhoog radioactief afval uit kerncentrales, opwerkingsfabrieken en andere reactoren. Daarnaast wordt zo’n zeshonderdduizend kubieke meter laag- en middelhoog nucleair afval verwacht dat ontstaat bij de afbraak van kerncentrales, maar ook het afval uit onderzoek, industrie en ziekenhuizen.

Hendricks wacht een pittig gevecht met de dwarse deelstaat Beieren. Ofschoon de toenmalige Beierse premier Franz Josef Strauß (CSU) daar destijds in Wackersdorf een inmiddels stilgezette opwerkingsfabriek liet bouwen, wil de huidige premier Horst Seehofer (CSU) niet dat zijn deelstaat onderdeel is van de zoektocht naar een definitieve opslagplaats van hoogradioactief afval. De Beierse autoriteiten hebben laten weten dat uit eigen bodemkundig onderzoek reeds is gebleken dat in Beieren geen geschikte plek te vinden is voor zo’n Endlager.

Hendricks zei gisteren echter dat heel Duitsland in aanmerking komt. „We gaan uit van een witte landkaart.”