Indiase dwergkoe moet wereld veroveren

Dwergkoeien waren uit de gratie, maar ze kunnen goed tegen de hitte en zijn makkelijk groot te brengen. En ze leven langer. Een uitkomst, ook buiten India.

Indiase automobilisten staan vast in het verkeer door een paar koeien, in New Delhi. De koeien op de foto zijn geen dwergkoeien. Foto Kevin Frayer/AP

De pezige boer trekt zijn lip op en toont zijn tanden. Hij kromt zijn vingers alsof het klauwen zijn, uit zijn keel klinkt een diep gegrom. Twee tijgers, ze kwamen uit het bos geslopen. Hij hoorde ze gisternacht grommen in dit dorp van ‘tribalen’, zoals India’s oorspronkelijke bewoners worden genoemd, in de zuidelijke deelstaat Kerala.

Die nacht gebeurde een wonder. De tijgers verslonden drie buffels, vertelt de boer, maar ze lieten zijn dwergkoeien links liggen. Hij wijst met ontzag op de stal waar zeven minikoetjes staan. De stal is gefabriceerd uit bamboepalen en matten gevlochten uit palmbladeren. De volwassen koeien reiken bij een man van zo’n 1 meter 80 niet hoger dan de heup.

De boer is dolblij met zijn kudde van zeven exemplaren. Eerder hield hij grotere koeien – de schonkige langgehoornde koeien die het straat- en weidebeeld van India bevolken: kruisingen van de originele Indiase dwergkoetjes met Europese koeienrassen. Maar zo zoetjes aan beginnen deze cross cows uit de gratie te raken. Indiase boeren, geplaagd door ernstige droogtes en temperaturen die jaar na jaar stijgen, wenden de blik weer omlaag, naar de dwergkoetjes. Schijnbaar moeiteloos doorstaan die alle droogtes.

India is een van de landen waar de klimaatverandering het meest wordt gevoeld. Zo neemt in de zuidelijke deelstaten door de opwarming van de aarde de veesterfte elk jaar toe. „Het wordt koeien te veel. Ze bezwijken en sterven”, vertelt onderzoeker Bindya Liz Abraham. Dat is een groeiend probleem, want melk is essentieel voor het voeden van jonge kinderen die geen vlees eten en vaak ook geen eieren uit hindoeïstische geloofsovertuiging, en dus maar weinig eiwitten binnen krijgen.

Abraham staat midden in een stal op het terrein van de Kerala Veterinary and Animal Sciences University in de heuvels van het district Wayanad. Om haar heen zo’n dertig Vechur-koetjes, een van de Zuid-Indiase dwergrassen. De onderzoeker somt hun voordelen op: ze hebben als enige koeiensoort een ‘temperatuurgen’, dat hun systeem beter aanpast aan hoge temperaturen. Bovendien zijn ze veel gemakkelijker groot te brengen en hebben ze veel minder water en voedsel nodig dan cross breeds. En ze leven veel langer.

Het zijn felle beesten, zegt Abraham. „Je moet er niet zomaar tussen gaan staan”, waarschuwt ze. „Ze hechten erg aan hun baasje, net als honden. Ze vallen je aan als ze je niet kennen.”

Gratis stierensperma

Ze moet lachen als ze het verschrikte gezicht ziet van de verslaggever, die gewend is aan de slome loebassen die het Nederlandse platteland bevolken. Ze houdt van haar koetjes. Jaren geleden begon ze dwergkoeien te kopen van boeren in verschillende delen van India. Om ze te onderzoeken en ervoor te zorgen dat ze niet zouden uitsterven. „Inmiddels verschaffen we gratis stierensperma om kuddes uit te breiden”, vertelt ze.

Ze geven weliswaar minder melk, maar de dagelijkse hoeveelheid van één dwergkoe is ruim voldoende voor een Indiaas standaardgezin (van vijf personen), legt geneticus E.M. Muhammed uit. Hij is verbonden aan de veterinaire universiteit van Kerala en gespecialiseerd in het fokken van koeiensoorten. „De vraag naar melk van dwergkoeien neemt toe: die is voedzamer en vooral gezonder, zo blijkt uit onderzoek. We zijn nu bijvoorbeeld aan het onderzoeken waarom Vechur-melk zo’n tien keer méér dan normale koeienmelk de werking van sommige kankermedicijnen versterkt.”

Een dwergkoe per gezin

In India woont tweederde van de 1,24 miljard inwoners op het platteland. Waarom zou straks niet elke familie buiten de stad thuis een Indiase dwergkoe houden, vraagt Muhammed zich af. „Thuis heb ik een Vechur-koe. Het dier heeft maar weinig nodig. Mijn dochtertje van zes is dol op het beestje. Onze kleine tuin biedt genoeg ruimte.”

„Vanaf volgend jaar zijn we zover dat we met het selectief fokken kunnen beginnen om het gen over te brengen in Europese koeiensoorten”, zegt Muhammed. Het kan ruim tien jaar duren voordat dat echt goed lukt.

„Er was een tijd dat wij het geluk hadden onze koeien te kunnen kruisen met jullie Holstein-Friese koeien”, zegt hij. „Daardoor steeg de melkproductie en konden we vele kinderen redden van ondervoeding. Nu is de opwarming van de aarde een mondiaal probleem. En daar hebben wij de oplossing voor: onze Indiase dwergkoeien. Zie het maar als ons geschenk terug aan jullie.”