China laat koers yuan vieren, mondiale valutastrijd dreigt

Chinese munt op laagste koers in vier jaar, zorgen nemen toe over economie van Azië.

Yuan verliest terrein

Wie naar de dalende aandelen- en valutakoersen in Azië kijkt kan maar één ding concluderen: het gaat economisch niet goed met het werelddeel dat de afgelopen jaren juist een van de weinige plekken van groei was in de wereld.

Vandaag liet de Chinese Volksbank voor de tweede dag op rij de koers van de yuan dalen ten opzichte van de Amerikaanse dollar. In twee dagen tijd is de yuan 4 procent in waarde gedaald. In geen vier jaar is de Chinese munt zo goedkoop geweest.

Een goedkopere Chinese yuan maakt Chinese exportproducten — van iPhones van Apple, tot hogesnelheidstreinen en plastic speelgoed — goedkoper, ten opzichte van concurrerende producten uit bijvoorbeeld Europa en de Verenigde Staten. Dat is goed voor de Chinese economie en daarom ook een verklaarbare en makkelijke maatregel voor de Chinese Volksbank om te nemen.

Het besluit van de Chinese centrale bank om de koers van de yuan te laten vieren komt nadat Chinese toezichthouders al omgerekend ruim 150 miljard euro in de aandelenmarkt hebben gestopt in een poging een einde te maken aan de aanhoudende verliezen. De goedkopere yuan moet eveneens de economie een handje helpen. Chinese exportproducten worden in het buitenland goedkoper als de koers van de yuan daalt.

De zorgen over de economie nemen toe in Azië en vergelijkingen met rampjaar 1998 worden al gemaakt. Zo zijn de koersen van de Maleisische ringgit en de Indonesische roepia gedaald tot de laagste niveaus sinds de Aziëcrisis. In een jaar tijd is de ringgit een vijfde van zijn waarde verloren, de roepia daalde in dezelfde periode zelfs met meer dan 20 procent.

Met de aandelenkoersen in Azië gaat het nauwelijks beter. De belangrijkste graadmeter van de beurs in Jakarta staat 12 procent lager vergeleken met een jaar gelden. De belangrijkste index van de beurs van Singapore staat 6,9 procent in de min, die van Thailand 9,8 procent.

‘Eenmalige aanpassing’

Politici en centrale bankiers doen vooralsnog alsof er weinig aan de hand is. In een verklaring liet de Chinese Volksbank gisteren weten dat de ingreep geen gevolg is van economische problemen. De aanpassing was „eenmalig” juist bedoeld om minder controle uit te oefenen en beleggers een grotere rol te laten spelen bij het vaststellen van de koers.

Economen en financieel analisten zijn verdeeld. Het Internationaal Monetair Fonds lijkt de Chinese uitleg te geloven en moedigt de hervorming aan. Anderen zien het als een opmars naar een valutastrijd, waar China concurrentievoordeel probeert te halen door de yuan kunstmatig te drukken. Door enorme steunmaatregelen van de Amerikaanse Federal Reserve en de Europese Centrale Bank zijn de waardes van de dollar en de euro de afgelopen crisisjaren laag gehouden.

De Indonesische centrale bank laat weten dat er geen reden tot zorg is. Maar de Indonesische regering heeft alle bedrijven, buitenlands als binnenlands, inmiddels verboden zaken af te handelen in buitenlandse valuta in een wanhoopspoging het gebruik van de eigen roepia op te dringen.

Na 25 jaar waarin de groei circa 10 procent per jaar bedroeg, zal de Chinese economie dit jaar waarschijnlijk met 5 procent groeien. Een trager groeitempo in China zorgt ervoor dat de prijzen van grondstoffen wereldwijd dalen. Landen als Maleisië (olie, palmolie) en Indonesië (olie, steenkool, ertsen, palmolie) hebben last van de gedaalde prijzen op de wereldmarkt. In Maleisië speelt ook nog eens een enorm corruptieschandaal waarbij de premier zich mogelijk met 672 miljoen dollar heeft verrijkt.

Angst voor renteverhoging VS

Een mogelijke renteverhoging in de Verenigde Staten draagt bij aan de onzekerheid in Azië. Als de crisisperiode van historisch lage rente voorbij is en leningen weer geld kosten, kunnen de gevolgen in Azië groot zijn. Uit onderzoek van zakenbank JP Morgan blijkt dat sinds de crisis van 2008 Aziaten zich diep in de schulden hebben gestoken. De effecten daarop van een renteverhoging in de VS zijn ongewis.

Dat soort onzekerheden lijkt een thema te worden. Niemand weet precies wat de gevolgen zijn van het feit dat de zekerheden van de jaren na de val van Lehman Brothers in 2008 – gratis geld in het westen door crisismaatregelen en stevige groei in Azië – geen zekerheden meer zijn.