Zestien keer heeft Noman geprobeerd Europa te bereiken  

De groep Syrische vluchtelingen bereidt zich in Athene voor op de reis naar Macedonië. Voor de moeder van Hanada wordt dat te zwaar, daarom is zij nu Italiaans. Onze correspondent reist met de vluchtelingen mee, dit is deel 5 van zijn serie.

Voorop loopt de 43-jarige Noman, die al zestien keer geprobeerd heeft in Europa te komen. Foto Matthew Cassel

‘Syrië?” vraagt de dame van de goedkope kledingwinkel in Athene, wanneer de deur opengaat. Ze kent dit soort klanten. Een uur lang past de groep vluchtelingen kleren voor de reis die gaat komen. Leggings voor de dames, korte broeken voor de heren.

In een parkje in de Attiki-buurt rusten de vluchtelingen uit en overleggen ze over het vervolg van de reis naar Duitsland. We nemen hier ook afscheid van Hanada Al Refai en haar bejaarde en obese moeder. Zij heeft de boottocht dan wel overleefd, maar dat zij meegaat op de reis door Macedonië, Servië en Hongarije – met telkens lange stukken te voet wanneer ze illegaal de grens moeten oversteken – is uitgesloten.

Daarom heeft Hanada in Athene afgesproken met een handelaar in valse papieren. Haar moeder is nu Italiaans. Straks wordt zij in Athene op het vliegtuig gezet naar een Europees land. Hanada blijft achter om te kijken hoe het afloopt.

Noman werpt één blik op het vervalste identiteitsbewijs en zegt: „No way.” De 43-jarige Noman, die voor de oorlog in het Syrische toerisme werkte, is een expert-vluchteling. Hij heeft al zestien keer geprobeerd in Europa te komen. Hij kent alle trucjes en alle cafés in de buurt van het Omoniaplein in Athene, waar de vervalsers hun waren aanprijzen.

Er is de Soedanees die gespecialiseerd is in valse Italiaanse persoonsbewijzen. Er zijn de Polen, die een slim systeem hebben uitgevonden. Zij boeken met eigen paspoort een ticket, checken zelf in op de luchthaven en geven dan de boarding pass aan de vluchteling, samen met een tweede persoonsbewijs waarop de foto is veranderd.

Maar geen systeem is waterdicht, weet Noman. Ooit kocht hij voor 1.400 euro de ‘full package’. Dat wil zeggen dat hij niet alleen een Nederlands paspoort kreeg, maar ook een ING-bankpas op zijn naam, een ov-chipkaart, een bonuskaart van Albert Heijn en een simkaart van Lebara met een geloofwaardige belgeschiedenis. Daarmee wilde hij in Athene een vliegtuig naar Duitsland nemen.

En toch lukte het niet. „Ze stonden op het punt mijn paspoort terug te geven, toen een agent Facebook opende op mijn telefoon. Ik had Viber en Whatsapp uitgezet, maar ik was Facebook vergeten.”

Noman kocht in plaats daarvan een ticket naar Zuid-Amerika, waar hij een aantal landen bezocht om te kijken of dat een optie was. Niet dus. „Elke vluchteling heeft ten minste een paar maanden hulp nodig voor hij op eigen benen kan staan. Maar in Zuid-Amerika is de enige hulp een opvangcentrum voor daklozen.”

Toen hij van Guayaquil wilde terugvliegen naar Istanbul, weigerde KLM hem op het laatste moment aan boord te laten. Men was bang dat hij tijdens het overstappen op Schiphol asiel zou aanvragen. „Ik heb achteraf nog wel zo’n e-mail gekregen of ik tevreden was over mijn vlucht.”

Noman is er bitter van geworden. „Jullie dwingen ons te liegen.” Hij heeft Duitsland gebombardeerd met e-mails om humanitair asiel aan te vragen. „Ze hebben geantwoord dat asiel alleen mogelijk is als ik hun landsgrens bereik. Ik heb nog gevraagd of ze soms een goede smokkelaar konden aanraden.”

Het lijkt wel alsof Syriërs niet meer als mensen worden beschouwd, zegt hij. Dat hij nu met vrouw en kinderen op weg is naar Duitsland, is niet omdat hij zo graag in Europa wil wonen. „Ik doe dit alleen voor het onderwijs van mijn kinderen. Als ik alleen was, zou ik de moeite niet nemen.”

In het parkje is er onenigheid. Sommigen willen een nacht in Athene blijven om uit te rusten, anderen willen meteen verder. Er wordt gestemd met handopsteken. Om tien uur ’s avonds vertrekt de bus naar Thessaloniki, het startpunt voor de oversteek naar Macedonië.