Trump als president, dat gaat zelfs Fox te ver

Donald Trump heeft weer eens iemand beledigd: een presentatrice van Fox News. De liefde tussen Trump en de nieuwszender van Rupert Murdoch lijkt nu definitief voorbij.

De Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump. Foto Getty Images

Waar ging het mis tussen Fox News en Donald Trump? Na afgelopen weekend lijkt de liefde tussen de grootste nieuwszender van de Verenigde Staten en de populaire Republikeinse presidentskandidaat definitief voorbij.

De reden: de beledigingen van Trump aan het adres van Fox News-presentatrice Megyn Kelly, die Trump vorige week tijdens het eerste tv-debat tussen de Republikeinse presidentskandidaten kritische vragen stelde over zijn vrouwonvriendelijke opmerkingen. Trump insinueerde daarop in een interview met CNN dat Kelly ongesteld was: „Ze bloedde uit haar ogen en haar... wherever.

Het incident leidde tot woedende reacties, ook van Republikeinse kandidaten. Trump was op zijn beurt vooral verbaasd over de ‘onfatsoenlijke’ behandeling die hij kreeg van Fox News. „Ik blijf het ongelofelijk vinden dat andere zenders me zo veel beter behandelen”, twitterde hij. „Ik geef Fox News de hoogste kijkcijfers uit de geschiedenis en krijg er niks voor terug.”

Want, zo redeneert Trump: voor wat hoort wat. Hij zorgt voor de ratings – en een voorkeursbehandeling van Fox (al dertien jaar op rij de best bekeken nieuwszender in de VS) zou Trump helpen om de Republikeinse nominatie voor de verkiezingen van 2016 te verzilveren.

Trump had de laatste tijd inderdaad een streepje voor bij Fox. Uit onderzoek van de progressieve denktank Media Matters for America blijkt dat hij vorige maand van alle kandidaten bij de zender verreweg de meeste zendtijd kreeg: bijna vijf uur verspreid over 31 optredens. Terwijl het land over Trump heen viel na opmerkingen over Mexicaanse immigranten – „verkrachters en criminelen”– en het oorlogsverleden van voormalig Vietnamveteraan John McCain – „ik heb liever mensen die zich niet gevangen laten nemen” – bleef een deel van de anchors van Fox Trump verdedigen.

Gepolariseerd medialandschap

In de Verenigde Staten is het niet ongewoon dat media – van links tot rechts – zich uitspreken voor een politieke kleur of kandidaat. Fox News vertegenwoordigt in het sterk gepolariseerde Amerikaanse medialandschap het conservatief-rechtse gedachtengoed. Daartegenover staat het links-liberale MSNBC, met overigens beduidend minder kijkers – ongeveer een half miljoen op primetime tegenover zo’n anderhalf miljoen voor Fox News.

Uit een peiling van Quinnipiac University in maart dit jaar blijkt dat 80 procent van de Republikeinen Fox News vertrouwt. Democraten kiezen eerder voor meer ‘neutrale’ zenders als CBS, ABC of NBC. En uit een groot onderzoek van het Pew Research Center van vorig jaar blijkt dat met name conservatieve kiezers zich steeds meer beperken tot de media die hun eigen wereldbeeld vertegenwoordigen. Links-liberale Amerikanen zeiden 28 van de voorlegde 36 nieuwsbronnen – van links tot rechts – te vertrouwen. Voor conservatieven waren dat er slechts acht: stuk voor stuk rechts georiënteerde mediakanalen.

Voor de helft van alle conservatieve kiezers is Fox News de belangrijkste informatiebron. Dat maakt de zender „ongelooflijk belangrijk” voor de Republikeinen, zegt The New York Times-journalist Jackie Calmes aan de telefoon. Calmes deed onlangs onderzoek voor Harvard University naar de invloed van conservatieve media op de Republikeinse partij. „Voor conservatieven bestaat er niet zoiets als mainstream nieuws”, zegt Calmes. „Ze praten met elkaar en horen via de media steeds dezelfde argumenten. Democraten doen dat minder.”

Conservatieve kiezers laten zich, meer dan Democraten, leiden door een breed scala aan opinieleiders, die het rechts-conservatieve geluid verspreiden via een netwerk aan televisiekanalen, websites en radioprogramma’s (talk radio). Dat leidt ertoe dat niet de Republikeinse politici, maar media zoals Fox News bepalen wat er op de politieke agenda komt te staan. Dat belemmert kandidaten om zich te laten horen en beïnvloedt wie er een kans maken om de voorverkiezingen te winnen, concludeert Calmes.

Het best bekeken debat ooit

Maar Trump als president, dat gaat zelfs Fox News te ver. De zender wil de Republikeinen aan de macht, torenhoge kijkcijfers, en sommige werknemers – zoals Chris Wallace of Megyn Kelly – gebruiken een televisie-evenement als het debat van vorige week om te laten zien dat ze ook aan serieuze journalistiek kunnen doen. En, schreef Ezra Klein van Vox afgelopen weekend, die doelen zijn met elkaar in conflict. Het maakt Fox News tot een „gek beest”, schreef hij.

Trump heeft bewezen voor kijkcijfers te zorgen: het debat werd met 24 miljoen kijkers het best bekeken debat ooit tijdens een presidentiële voorverkiezing. Maar zodra Trump té populair wordt, komt dat andere doel van Fox in gevaar: een nieuwe Republikeinse president.

Met name Rupert Murdoch, eigenaar van Fox, ziet Trump totaal niet zitten. Murdoch, die Trump bij zijn vrienden volgens The New York Times steeds wegzet als phony (nep), heeft zich al vaker kritisch over hem uitgelaten en is bang dat de Republikeinen met hem kansloos zijn voor het presidentschap. Na de uitlatingen over McCain twitterde Murdoch: „Wanneer stopt Donald Trump met het in verlegenheid brengen van zijn vrienden, laat staan het hele land?”

Ondertussen blijft de Republikeinse partij wanhopig achter, zegt Calmes. „Republikeinen kunnen alleen de landelijke verkiezingen winnen met een gematigde kandidaat, die breed aanspreekt. De Republikeinen willen best naar het midden, maar de rechtse media willen het niet. Zij zullen nooit een kandidaat van compromissen accepteren.”