‘Sinds januari zijn 37.000 migranten tegengehouden bij de Kanaaltunnel’

Dat stond op tal van nieuwssites, van nu.nl tot The New York Times

illustratie nrc.next

De aanleiding

In de nacht van 28 op 29 juli probeerden zo’n 1.500 mensen in Calais de Kanaaltunnel binnen te komen. Een Soedanese man kwam daarbij om het leven toen hij werd aangereden door een vrachtwagen. Wereldwijd – van nu.nl tot The New York Times – verschenen er de volgende dag berichten waarin stond dat sinds januari 37.000 migranten zijn tegengehouden bij de Kanaaltunnel. Dat gaan we checken.

Waar is het op gebaseerd?

De media baseren zich op een persbericht van Eurotunnel. Dat meldde woensdagochtend 29 juli de dood van de migrant te betreuren en „sinds januari dit jaar al meer dan 37.000 migranten discreet (te) hebben onderschept” bij de Kanaaltunnel.

En, klopt het?

Eerst even wat context. Volgens persbureau Reuters verblijven er sinds juli dit jaar rond de 5.000 mensen in de tentenkampen in Calais. Hun reisdoel is het Verenigd Koninkrijk.

Waarom riskeren de vluchtelingen hun leven om daar te komen, als ze al in veilig Schengengebied (Frankrijk) zijn? Het beeld bestaat dat het in Engeland makkelijker is werk te krijgen, ook voor ongedocumenteerde mensen, zegt Henk van Houtum, hoofd van het Nijmegen Centre for Border Research aan de Radboud Universiteit Nijmegen. En omdat er al veel migranten in het Verenigd Koninkrijk zijn, zouden nieuwe vluchtelingen zich makkelijker kunnen aansluiten bij bestaande netwerken. Volgens Van Houtum is dit overigens eerder een imaginair idee dan een feit. Maar dat weerhoudt vluchtelingen er niet van de gok te wagen.

Dan het cijfer 37.000 – het aantal vluchtelingen dat dit jaar zou zijn tegengehouden. Volgens Eurotunnel is dat afkomstig van de Franse grenspolitie. We bellen hen om te vragen waar ze die 37.000 op baseren. Maar de Franse grenspolitie wil geen commentaar geven: de situatie in Calais is politiek te gevoelig.

We proberen het nog even aan de andere kant van het Kanaal: in Calais is zowel Franse als Britse grensbewaking aanwezig. Het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken zegt geen commentaar op de cijfers van Eurotunnel te willen geven, maar meldt wel dat tussen april 2014 en maart 2015 meer dan 39.000 pogingen zijn ondernomen door mensen om door de Kanaaltunnel te komen. Dit lijkt in de buurt te komen van de 37.000 waar Eurotunnel over spreekt. Alleen: de Britten hebben het over een periode van een jaar. Eurotunnel zegt in het persbericht al sinds januari 2015 meer dan 37.000 mensen te hebben tegengehouden. Dat is nogal een verschil.

En als we spreken met de woordvoerder van Eurotunnel, Romain Dufour, heeft hij het ook over pogingen, niet over migranten. Hij zegt dat mensen regelmatig meerdere keren per dag een poging doen om op het terrein te komen. Het lijkt dus verkeerd in het persbericht te staan. Op de vraag waarom ze dan spreken over migranten in het persbericht, kan hij geen antwoord geven. Het bericht is in het Frans opgesteld en daarna vertaald naar het Engels. Een vertaalfout wellicht? „Dat is mogelijk”, zegt hij.

Maar dan nog, als Eurotunnel het heeft over meer dan 37.000 pogingen, wat bedoelen ze dan precies? Zit er iemand naast het hek met pen en papier te turven? Volgens Dufour wordt een poging als zodanig geregistreerd als mensen over of onder een hek klimmen of kruipen, om zo toegang te krijgen tot het terrein van Eurotunnel. We vragen de Britse grensbewaking om meer uitleg. Hoe komen zij aan die 39.000 pogingen? De Britse woordvoerder, Daniel Mazliah, benadrukt dat het om een grove schatting gaat die gebaseerd is op dagelijkse berichten van personeel dat in Calais werkt. Meer details over hoe ze het aantal pogingen registeren kan hij niet vertellen, omdat hij dan te veel informatie geeft over de grensbewaking.

Conclusie

Het aantal van 37.000 in de afgelopen zeven maanden lijkt op een grove schatting gebaseerd te zijn. De Britten, die samen met de Fransen controleren, komen al op hele andere schattingen, namelijk 39.000 in een heel jaar. In ieder geval gaat het niet om migranten, maar om pogingen die gedaan worden. Daarom beoordelen we de stelling als onwaar.