Terug op Zuid, president Dirk Kuijt

Kilometervreter, veldkapitein van ploeg in opbouw. Volgens Kuijt is met de zege op FC Utrecht „naïviteit omgezet in stukje karakter”.

Dirk Kuijt heeft Feyenoord vanaf elf meter op 3-1 gezet tegen FC Utrecht en wordt besprongen door Tony Vilhena, maker van de 2-1. Links Bilal Basacikoglu, die de strafschop uitlokte. Foto ANP/Pro Shots

Drie busjes rijden zondagochtend in colonne over de Coen Moulijnweg, van de Kuip naar de trainingsvelden op sportcomplex Varkenoord. Blikjes bier en uitwerpselen van politiepaarden liggen langs de weg, overblijfselen van de zwaarbevochten 3-2 zege op FC Utrecht de avond ervoor. Een blonde krullenbol stapt uit een van de busjes en loopt het trainingsveld op. „Dirk Kuijt”, schreeuwt een fan.

Dan treedt een ongeschreven regel in werking: de 35-jarige leider van Feyenoord gaat voorop bij het warmlooprondje, gevolgd door een lang lint aan selectiespelers. Sjokkend langs de Feyenoord-tekst ‘Uit eigen kracht voortgebracht’, wat evengoed de lijfspreuk van Kuijt had kunnen zijn.

Ruim een maand na zijn terugkeer op Rotterdam-Zuid heeft Kuijt de ploeg naar zijn hand gezet. Als eerste komt hij zaterdagavond uit de tunnel in de hunkerende Kuip, met rugnummer zeven – waar hij tussen 2003 en 2006 furore mee maakte bij Feyenoord. ‘Dirkie’ heeft voor iedereen een schouderklop, een duim of – voor bekenden op de tribune – een zwaai.

Heeft hij al een bijnaam in de spelersgroep? „Ja, president”, gniffelt verdediger Sven van Beek. „Omdat hij alles al heeft meegemaakt.” Eén voor één geeft Kuijt zijn ploeggenoten voor de aftrap een stevige handshake. Dan nog een paar hupjes, zoals een hordeloper zich warmdraait voor een race.

Kuijt is de veldkapitein van een ploeg in opbouw, die met het vertrek van spil Jordy Clasie nog zoekt naar patronen en zekerheden. Hij is de aanvoerder, mentor en aanvalsleider – komend vanaf de rechterflank. De drang, de wil, de drive – het straalt er nog vanaf in de schemerzone van zijn loopbaan.

Hongerig als hij is om de bal te krijgen steekt hij tegen Utrecht als enige Feyenoorder zijn arm hoog in de lucht, nog vóór keeper Kenneth Vermeer aanlegt voor de doeltrap.

Pratend, jagend en vragend staat hij op het veld. Continue startklaar om een bal te ontvangen of te ontfutselen bij een tegenstander. Zo zien ze hem graag in no-nonsense havenstad Rotterdam, de strijdlustige aanvaller die met de tanden op elkaar doorgaat tot het einde.

Sleurend

Sleurend en zwoegend loopt Kuijt de meeste meters van iedereen bij Feyenoord, zo blijkt uit cijfers van statistiekenbureau Opta Sports: 11,72 kilometer. Bij zijn komst waren er twijfels: was hij nog wel fit genoeg voor Feyenoord? Zelf zei hij van wel, de cijfers ondersteunen hem nu. Kijk zijn collega aan de linkerkant, Bilal Basacikoglu (20). Die zakt vijf minuten voor tijd met kramp naar de grond, na ruim 10,5 kilometer werken. Bij Utrecht loopt alleen Louis Nganioni iets meer dan Kuijt, 160 meter meer.

Zijn rentree in de eredivisie na negen jaar afwezigheid verloopt in een chaotisch zomeravonddecor. „Een knotsgekke avond”, noemt hij het zelf. Voorsprong Feyenoord, na rust een rode kaart voor rechterverdediger Rick Karsdorp. Alleskunner Kuijt dan maar rechtsback? „Ik stond er al”, lacht hij later. „Maar de trainer koos voor Bilal, die heeft iets meer snelheid.” Feyenoord onder zware druk, Utrecht maakt 1-1.

De thuisclub lijkt klaar voor de sloop, broos als het vertrouwen is na een slechte voorbereiding. Maar dan komen er uit het niets vreemde krachten los in de Kuip: 2-1. Gevolgd door een strafschop. Kuijt zet zich achter de bal, boem, in de rechterhoek: 3-1. De Kuip schudt ouderwets. Achter het doel vechten twee fotografen voor een goed shot van Kuijt. „Hij is terug op Zuid, Dirk Kuijt!”, roept stadionspeaker en oud-spits Peter Houtman.

Hoe belangrijk is Kuijt in zo’n wedstrijd? „Hij maakt die penalty waardoor wij als team wat meer rust krijgen in ons bolletje”, zegt Van Beek. Een late strafschop voor Utrecht zorgt voor de 3-2 eindstand.

Kippenvel

„Scoren in de Kuip went nooit”, zegt Kuijt zelf. „Ik heb meerdere malen met kippenvel gelopen dat ik dacht: wat een fantastische plek is het om hier te voetballen. Op de momenten dat het spel stilligt, word je bijna emotioneel van dat hondstrouwe publiek.” Zegt een voetballer die ook vele wedstrijden speelde voor Liverpool op het sfeervolle Anfield Road.

De clubleiding komt volgende maand met de doelstelling, kampioen worden of ‘slechts’ topdrie? Spelers mogen er niet op vooruit lopen. De korte termijn telt, de ontsnapping tegen Utrecht. Kuijt: „De grootste winst is dat we de naïviteit die we in de voorbereiding hadden, hebben omgezet in een stukje karakter.” Dan tikt hij twee keer met zijn kootjes op een boarding, ten teken dat het perspraatje is afgelopen – vergelijkbaar met Kevin Spacey in de serie House of Cards.

De teruggekeerde lieveling scoort, de seizoensopening gewonnen, de zon schijnt weldadig – het leven is even mooi op Rotterdam-Zuid, the day after. Assistent Jan Wouters zet pylonen neer, hoofdtrainer Giovanni van Bronckhorst dolt bij een baloefening. De pijn van het verspelen van Europees voetbal, tweeënhalve maand geleden, lijkt alweer vergeten.

Maar de moeizame ouverture tegen Utrecht laat zien dat er nog flink gesleuteld moet worden aan de ploeg. De linkerflank, met de zwakke Miquel Nelom, haperde zaterdag opzichtig. Het gif wat Kuijt heeft, ontbreekt bij diverse teamgenoten. Zoals bij de soms wat lome centrumspits Colin Kazim-Richards – maker van 1-0. Wil de rest van het team wel net zo graag als Kuijt? „Hij kan het niet alleen”, klonk het gisterochtend langs het trainingsveld.

Na twintig minuten houdt Kuijt de training voor gezien. Het stramme lijf krijgt rust. Als een horde bijen verzamelen fans zich om hem heen voor handtekeningen en selfies. Het is mede door de gekte rond Kuijt dat de selectie in de zomervakantie met een busje van en naar het veld wordt vervoerd, om onveilige situaties met jagende fans op de overstekende weg te voorkomen. Een zestiger roept Kuijt toe, als hij in een busje stapt dat hem terugbrengt naar de Kuip. „Oude kilometervreter.”