Rellen met en zonder voetbal

De politie had afgelopen weekend het meeste te stellen met relschoppers in Santpoort. Daar ontaardde het jaarlijkse Dorpsfeest, een initiatief van de Harddraverij Vereniging Santpoort en Omstreken, na een week in vechtpartijen, een confrontatie met de politie en arrestaties. Hulpverleners werden gehinderd bij hun werkzaamheden.

Rond de voetbalwedstrijden bleef het juist rustig. Voor zover voetbalsupporters voor opstootjes zorgden, gebeurde dat uitgerekend in steden – Den Haag, Nijmegen – waar op last van de burgemeesters de wedstrijden waren verboden. Gewelddadigheden laten zich moeilijk plannen; ze kunnen zich op de meest onverwachte momenten en plekken voordoen.

In Alkmaar (AZ-Ajax), Tilburg (Willem II-Vitesse) en Kerkrade (Roda JC-Heracles) bleef het rustig, terwijl de politie daar (grotendeels) afwezig bleef, als actiemiddel om tot een andere cao te komen.

Voetbalclubs hadden zelf extra beveiligers ingezet om de supportersstromen in goede banen te leiden. Dat bracht de burgemeester van Alkmaar, Piet Bruinooge, al tot de slotsom dat wedstrijden wel vaker zonder politie op de achterhand kunnen worden gespeeld. Dat is in een aantal gevallen zeker waar – tenslotte zijn er aanzienlijk meer wedstrijden zonder rellen dan met. Maar het is te vroeg voor algemene conclusies. Voetbalwedstrijden zijn evenementen waar vaak tienduizenden mensen op af komen; zulke massa’s vormen per definitie een risico voor de openbare orde.

Per 1 juli is de aangescherpte, zogeheten Voetbalwet van kracht geworden, die burgemeesters meer bevoegdheden geeft om het kaf van het koren te scheiden. Om hooligans zonodig een ruimer stadionverbod dan voorheen op te leggen dat overal geldig kan zijn, in combinatie met een meldplicht voorafgaand aan een wedstrijd. Hoewel er vraagtekens zijn te zetten bij zoveel sanctiemacht zonder tussenkomst van een rechter, is het interessant om te zien in hoeverre burgemeesters effectief hiermee weten om te gaan. En of voor de zich fatsoenlijk gedragende meerderheid onder de supporters dan ook publieksonvriendelijke maatregelen kunnen verdwijnen, zoals de fouilleringen, de verplichte clubcard en de verplichte busreizen naar uitwedstrijden.

Voetbalclubs doen al veel om de veiligheid in de stadions te bevorderen. Vandaar dat het aantal rellen er de laatste jaren is afgenomen, evenals het aantal politie-uren dat rond het voetbal wordt besteed, hoewel dat nog altijd aanzienlijk is. Als clubs nog meer kunnen doen, zoals afgelopen weekend bleek, moeten ze dat zeker niet laten. Al was het maar om de roep te voorkomen dat ze voortaan moeten betalen voor eventuele politie-inzet.