Het kon wel eens het einde van De Boer zijn, zo leek het

Van ‘speeltuinvoetbal’ in de voorronde Champions League tot een moeiteloze uitzege op AZ. De week van Frank de Boer, gebutste coach van Ajax.

Illustratie Ruben L. Oppenheimer Illustratie Ruben L. Oppenheimer

Dramatiek, tegenslag, beroering, gevolgd door een vleugje optimisme na de 3-0 overwinning op AZ: grilliger kon de week van Ajax niet zijn. Middelpunt van het tumult: Frank de Boer. De trainer werd een week lang blootgesteld aan de standaardreflexen in de voetballerij en onderging kritiek en speculatie zoals Frank de Boer dat kan: strijdbaar, eerlijk en onverstoorbaar.

De week begon met een persconferentie in aanloop naar het Europese thuisduel met Rapid Wien. Hamvraag: geloofde De Boer nog in het elftal dat in Wenen een 2-0 voorsprong had verspeeld? Dat team was het jongste Ajax ooit in Europa. Ja, De Boer sprak maandag van een goede mix. „Soms neem je wel eens een risico. Maar je weegt altijd af: zijn het exceptionele talenten of niet”, noteert het AD. Kop boven het stuk: ‘De Boer vierkant achter de jeugd’.

Geheel in die lijn is zijn opstelling van dinsdag tegen Rapid. Opnieuw verbreekt De Boer het record van het jongste Ajax in Europa. De ploeg is gemiddeld 21 jaar en 140 dagen oud. Ajax verliest met 2-3, geen Champions League in Amsterdam. „Speeltuinvoetbal”, zegt aanvoerder Davy Klaassen na afloop over het doemscenario dat zich die avond voltrekt. Het is een drama. De Boer had het tweeluik met Rapid omschreven als „wedstrijden van het jaar” en nu staat Ajax met lege handen.

Gehaktdag

Woensdag: gehaktdag. Keihard is de kritiek van analisten. De chef-voetbal van De Telegraaf zet in zijn column de eerste kerf in de spreekwoordelijke stoelpoten. „Dit kan weleens het begin van het einde van De Boer bij Ajax zijn”, schrijft Valentijn Driessen.

Linksback Mitchell Dijks constateert die dagen „heel veel negativisme” om hem heen. „Op tv, op internet. Op mijn telefoon scroll ik altijd door de app van een voetbalwebsite en daar las ik overal dat we te jong waren en dat dit Ajax niks te zoeken had in Europa.”

Die dag houdt De Boer op kalme toon een nabespreking. De trainer stipt aan dat een jonge ploeg nou eenmaal klappen moet incasseren en dat hij niettemin veel vertrouwen heeft in de ploeg. Later staat de NOS op de stoep. De onvermijdelijke vraag: is er nog chemie? De Boer: „Ik heb het gevoel dat deze spelersgroep niet is uitgekeken op Frank de Boer.” Waarom hij ervaren krachten als Lasse Schöne en John Heitinga op de bank houdt? Omdat exponenten uit de jeugd het te goed doen, zegt hij. „Nee, alleen gisteren niet.”

Verstoppertje speelt De Boer nooit.

Donderdag: Ronald Koeman, trainer van Southampton, wordt naar de wedstrijd van Ajax gevraagd tijdens zijn voorbeschouwing op het Europa League-duel met Vitesse en zegt: „Het is niet mijn baan, maar die van Frank. Maar in mijn ogen was de ploeg te jong.”

Nederlands elftal

Vrijdag, vooruitblikkend op het duel met AZ, moet De Boer zijn keuzes opnieuw verdedigen. Over de jongelingen: „Er zitten aardig wat spelers bij die de potentie hebben om later jarenlang in Oranje te spelen.”

Bij AZ, tegenstander van Ajax in het weekend, ziet coach John van den Brom extra kansen nu Ajax een dreun heeft gekregen. Hij spreekt van een „tikkie” dat kan doorwerken.

Zijn collega heeft met vier landstitels een uitstekende conduitestaat, maar in Alkmaar is het zondag alsof De Boer op herexamen moet. Onder een vergrootglas aantonen dat dit Ajax heus de potentie heeft om uit te groeien tot een topteam dat strijdt om de titel. En dat doet Ajax. De 3-0 eindstand is voor rust al een feit na goals van Anwar El Ghazi (2x) en Nemanja Gudelj. El Ghazi bracht na zijn treffers zijn vinger naar zijn mond. Dit, zei hij naderhand, als statement richting critici. Emoties van een 20-jarige.

Als altijd hecht Johan Cruijff de week vandaag af, met zijn column in De Telegraaf. Volgens hem moet de oorzaak van het jeugdig falen dieper in de opleiding gezocht worden. De geestelijk vader van de ‘revolutie’ bij Ajax constateert nu toch weer dat „huisregels met voeten getreden” worden, basisprincipes uit de tijd van Rinus Michels. Geen kopduel aangaan als je niet kan koppen, vaker de ‘lopende’ man inspelen. Cruijff: „Voor alle duidelijkheid, dit is geen aanval op Frank de Boer.”

En De Boer zelf? Die was blij, na de wedstrijd tegen AZ, maar vond niet dat Ajax zijn gram had gehaald. Hij weet dat één overwinning niet voldoende is om kritiek te laten verstommen. Wat dat betreft werkt de zege meer als een pleister: de wond eronder moet helen.