De tumultueuze week van Frank de Boer

Maandag: speculaties. Dinsdag: drama tegen Rapid, kritiek van spelers. Woensdag: keiharde kritiek in de media. Donderdag: nog meer kritiek, ook van collega’s. Vrijdag: keuzes verdedigen. Zondag: een beetje optimisme na de zege op AZ.

Frank de Boer na de 0-3 overwinning bij AZ. Een overwinning die weer voor wat optimisme zorgt bij Ajax. Foto Jasper Ruhe/ANP

Dramatiek, tegenslag en beroering, gevolgd door een vleugje optimisme na de 3-0 overwinning op AZ: grilliger kon de week van Ajax niet zijn. Middelpunt van het tumult: Frank de Boer. De trainer werd een week lang blootgesteld aan de standaardreflexen in de voetballerij en onderging de kritiek en speculatie zoals misschien wel alleen Frank de Boer dat kan: onverstoorbaar, strijdbaar en eerlijk.

De week begon met een persconferentie in aanloop naar het Europese thuisduel met Rapid Wien. Hamvraag: geloofde De Boer nog in het elftal dat in Wenen een 2-0 voorsprong had verspeeld? Dat team was het jongste Ajax ooit in Europa. Niettemin sprak De Boer maandag van een goede mix. „Soms neem je wel eens een risico. Maar je weegt altijd af: zijn het exceptionele talenten of niet”, noteert het AD. Kop boven het stuk: ‘De Boer vierkant achter de jeugd’.

Keiharde kritiek

Geheel in die lijn is zijn basisopstelling van dinsdag tegen Rapid. Opnieuw verbreekt De Boer het record van het jongste Ajax in Europa, door niet Nemanja Gudelj (23) op te stellen maar Viktor Fischer (21). De ploeg is gemiddeld 21 jaar en 140 dagen oud. Grappig feitje, maar Ajax – met jongens als Jaïro Riedewald (18) en Riechedly Bazoer (18) in de basis – verspeelt die avond wel de kans op een ticket voor de Champions League. Ajax verliest met 2-3.

„Speeltuinvoetbal”, zegt aanvoerder Davy Klaassen na afloop over het doemscenario dat zich die avond voltrekt. Het is een drama. Nota bene had De Boer het tweeluik met Rapid omschreven als de „wedstrijden van het jaar” en nu staat Ajax met lege handen.

Woensdag: gehaktdag. Keihard is de kritiek van analisten. De chef-voetbal van De Telegraaf zet in zijn column de eerste kerf in de spreekwoordelijke stoelpoten. „Dit kan weleens het begin van het einde van De Boer bij Ajax zijn”, schrijft Valentijn Driessen.

Linksback Mitchell Dijks constateert die dagen „heel veel negativisme” om hem heen. „Op tv, op internet. Op mijn telefoon scroll ik altijd door de app van een voetbalwebsite en daar las ik overal dat we te jong waren en dat dit Ajax niks te zoeken had in Europa.” Hij probeert zich ervan af te sluiten, maar dat lukt niet altijd.

Die dag houdt De Boer op kalme toon een nabespreking. De trainer stipt aan dat een jonge ploeg nu eenmaal klappen moet incasseren en dat hij niettemin veel vertrouwen heeft in de ploeg. Later staat de NOS op de stoep. De onvermijdelijke vraag: is er nog chemie? De Boer: „Ik heb het gevoel dat deze spelersgroep niet is uitgekeken op Frank de Boer.” Waarom hij ervaren krachten als Lasse Schöne en John Heitinga op de bank houdt? Omdat exponenten uit de jeugd het te goed doen, zegt hij. „Nee, alleen gisteren niet.”

Verstoppertje speelt De Boer nooit. Hij lijkt te open en eerlijk om een paria te zijn.

In de stroom aan kritiek komen donderdag opmerkingen van collega’s voorbij. Ronald Koeman, trainer van Southampton, wordt naar de wedstrijd van Ajax gevraagd tijdens zijn voorbeschouwing op het Europa League-duel met Vitesse en zegt: „Het is niet mijn baan, maar die van Frank de Boer. Maar in mijn ogen was de ploeg te jong.”

Vrijdag, vooruitblikkend op het duel met AZ, moet De Boer zijn keuzes opnieuw verdedigen. Over de jongelingen: „Er zitten aardig wat spelers bij die de potentie hebben om later jarenlang in het Nederlands elftal te spelen.”

Bij AZ ziet coach John van den Brom extra kansen nu Ajax een dreun heeft gekregen. Hij spreekt van een „tikkie” dat kan doorwerken.

Herexamen in Alkmaar

De Boer heeft met vier landstitels een uitstekende conduitestaat, maar het is alsof hij zondag in Alkmaar op herexamen moet. Onder een vergrootglas aantonen dat dit Ajax heus wel de potentie heeft om uit te groeien tot een topteam dat strijdt om de titel. En dat doet Ajax. De 3-0 zege is voor rust al een feit na goals van Anwar El Ghazi (2x) en Nemanja Gudelj. El Ghazi bracht na zijn treffers zijn vinger naar de mond. Dit, zei hij naderhand, als statement richting alle critici. De aanvaller noemde het de emotie van een twintiger.

En De Boer? Hij vond het te zwaar beladen om te zeggen dat Ajax zijn gram had gehaald. De trainer laat zich niet verleiden tot sneren achteraf. Hij weet ook dat één overwinning niet voldoende is. Wat dat betreft werkt de zege op AZ meer als een pleister: eronder schuilt nog altijd een fikse wond.