Chili vreesde vertrouweling van Pinochet

Manuel Contreras (1929-2015)

Ex-chef geheime dienst Chili

Linkse tegenstanders en dissidenten waren ook in het buitenland niet veilig.

Hij hield altijd vol een schoon geweten te hebben, en ontkende betrokken te zijn geweest bij martelingen, verdwijningen en moorden. Toch moest generaal Manuel Contreras, voormalig chef van de beruchte Chileense geheime dienst Dina onder het regime van dictator Augusto Pinochet, bij elkaar opgeteld meer dan vijfhonderd jaar celstraf uitzitten voor misdaden tegen de menselijkheid. Vrijdagnacht overleed hij aan kanker in een militair ziekenhuis in Santiago, 86 jaar oud.

„Deze nacht is een van de donkerste figuren uit onze geschiedenis gestorven”, reageerde de huidige regering van president Michelle Bachelet op zijn heengaan.

Generaal Contreras was de nummer twee van het militaire regime in Chili. Hij was de naaste vertrouweling van Pinochet, die in 1973 de staatsgreep tegen de socialistische president Salvador Allende regisseerde. Contreras stond aan het hoofd van het Nationale Inlichtingendirectoraat (Dina), belast met het elimineren van vroegere medestanders van Allende en andere linkse groepen, ook buiten Chili. Hij was een van de architecten van operatie Condor, waarbij de Zuid-Amerikaanse dictators van die tijd samenwerkten bij het uitschakelen van uitgeweken dissidenten.

Pinochet regeerde van 1973 tot 1990. Onder zijn bewind werden meer dan 3.000 mensen gedood, of kwamen als ‘verdwenen’ geboekstaafd te staan. De geheime dienst van Contreras speelde een belangrijke rol bij de verdwijningen en bij het vermoorden en martelen van vermeende tegenstanders. De huidige president Bachelet was zelf een van de naar schatting tienduizenden slachtoffers van marteling in die periode.

Over verschillende aanklachten liepen nog processen tegen Contreras. In andere zaken was hij al wel veroordeeld. Een van de spraakmakendste ging over zijn rol bij de bomaanslag in 1976 in Washington op de vroegere Chileense minister van Buitenlandse Zaken en Defensie, Orlando Letelier. Ook werd hij, eerst door een Argentijnse en later door een Chileense rechtbank, veroordeeld wegens de bomaanslag in 1974 op de vroegere Chileense legerchef Carlos Prats en diens vrouw in Buenos Aires.

Pinochet en Contreras raakten op het laatst gebrouilleerd. De in 2006 overleden Pinochet zei dat Contreras veelal op eigen houtje had gehandeld, terwijl die beweerde dat Pinochet drugs naar Europa smokkelde.