‘6.000 leeuwen wacht de doodstraf in Zuid-Afrika’

Dat stond vorige week op de website van de NOS

Illustratie Robin Héman

De aanleiding

Cecil de leeuw en Walter de tandarts. Een duo dat sinds vorige week onlosmakelijk met elkaar verbonden is. De Amerikaanse tandarts Walter Palmer doodde een maand geleden de populaire Zimbabwaanse leeuw Cecil. Palmer toonde berouw, maar daar werd geen genoegen mee genomen.

De dood van de 13-jarige Cecil ontketende een storm van verontwaardiging. Niet alleen omdat de leeuw populair was en geen angst voor mensen had, maar ook omdat de leeuw in een reservaat leefde en om die reden beschermd was. Hij werd uit het reservaat gelokt en daarbuiten doodgeschoten door de tandarts en jachtfanaat Palmer.

Maar, buiten die beschermde reservaten mag dus wel gejaagd worden met de juiste vergunningen. Op private reservaten worden leeuwen gefokt, speciaal voor de jacht, zegt Fiola Miles van dierenorganisatie Four Paws op de website van de NOS. „Ze leven in verschrikkelijke omstandigheden. De leeuwen worden gefokt als in fabrieken, voor de jachtindustrie. 6000 leeuwen wacht de doodstraf in Zuid-Afrika.”

Wij checkten: 6.000 leeuwen wacht de doodstraf in Zuid-Afrika.

Waar is het op gebaseerd?

De uitspraak wordt gedaan door de Zuid-Afrikaanse Fiola Miles van Four Paws, een organisatie die zich inzet voor dieren in gevangenschap. We nemen contact met haar op.

Volgens haar worden in privéreservaten in Zuid-Afrika leeuwen speciaal gefokt voor de jacht. Dat zijn er zo'n 6.000. Ze leven in gevangenschap en hun enig doel van leven is om afgeschoten te worden voor de sport of killing. Vandaar haar woordkeuze: doodstraf.

Haar bron? De Zuid-Afrikaanse regering heeft 17 april het Biodiversity Management Plan for African Lion (Panthera Leo) uitgebracht. Een rapport over de huidige stand van van de Afrikaanse leeuw en een plan voor de komende jaren. In dat rapport kunnen we de cijfers vinden, zegt Miles.

En, klopt het?

We pakken het rapport erbij. Daarin staat dat het niet goed gaat met de Afrikaanse leeuw (Panthera Leo). Van de 100.000 Afrikaanse leeuwen die in de jaren 60 in het wild leefden, zijn er nu nog geen 32.000 over. Naast de 32.000 wilde leeuwen, leven er in Zuid-Afrika zo’n 6.000 leeuwen in gevangenschap, verdeeld over meer dan 200 fokkerijen.

Een ander artikel dat gepubliceerd werd in 2009 door Pieter Taljaard, Report on the captive lion breeding industry in South Africa, gaat ook over de fokindustrie. In dit rapport worden vergelijkbare cijfers gepubliceerd, over het jaar 2008.

In beide rapporten staat dat inderdaad dat veel leeuwen gefokt worden voor de jacht. Maar, hoeveel? Alle 6.000? Nee, zegt Pieter Potgieter, de voorzitter van de South African Predator Association. „Er worden jaarlijks zo’n 900 jachtvergunning verleend om leeuwen in gevangenschap af te schieten. De rest wordt gebruikt voor toeristische doeleinden.” Zo worden leeuwen gefokt voor dierentuinen, voor privéreservaten. Én, ze worden gefokt als huisdier voor rijke mensen in het Midden-Oosten en Azië. Potgieter schat dat tweederde van de leeuwen in gevangenschap, 4.000 leeuwen momenteel, voor de jacht bestemd is.

Potgieter zijn bewering wordt onderschreven door beide rapporten. Hoewel daar niet over aantallen gerept wordt, staat ook daar dat niet alle 6.000 leeuwen voor de jacht gefokt worden. Naast de bovengenoemde doeleinden en ‘educatie en toeristische doeleinden’, worden er ook leeuwen voor de filmindustrie gefokt en getraind.

Conclusie

Wachten 6.000 leeuwen in gevangenschap op het Afrikaanse continent een zekere dood door jacht ? Nee. Ze worden ook voor andere doeleinden dan jacht gefokt. We beoordelen de stelling daarom als onwaar.