Mannelijk gedragen

Geëmancipeerd is het misschien niet, het WK vrouwdragen, maar wel fotogeniek. Fotograaf Marieke de Bra ging kijken bij deze bizarre wedstrijd in Finland.

Met een dame op je nek zo snel mogelijk door water en over obstakels de finish halen: het is de normaalste zaak in Sonkajärvi, Finland. Daar vond vorige maand de twintigste editie van het wereldkampioenschap vrouwdragen plaats. Deelnemer Joni Juntunen (37) doet al vanaf de eerste editie mee aan de competitie en dat doet hij liever niet met zijn eigen vrouw. „Als je geen stelletje bent, kun je je makkelijker concentreren, want je kibbelt minder.”

De traditie van het vrouwdragen in Sonkajärvi gaat terug op bandiet en legende Herkko Rosvo-Ronkainen. De dief leefde in de negentiende eeuw en belaagde samen met zijn bende de Finse dorpen rondom het bos waar hij verbleef. Hij roofde behalve voedsel ook vrouwen, waarbij de dames volgens de mythe over de schouder werden geworpen en meegenomen. Om ze sterker en sneller te maken, trainde Rosvo-Ronkainen zijn dieven. Ze moesten daarvoor behoorlijke afstanden rennend afleggen met zware zakken op hun rug.

Beetje levendiger

Om de jaarlijks terugkerende markt in Sonkajärvi wat levendiger te maken, bedacht Eero Pitkänen, cultureel secretaris van de gemeente en inmiddels hoofd van het bureau Vrouwdragen, in 1992 een aantal activiteiten. Eén daarvan was een wedstrijd waarbij mannen uit de omgeving een parcours afleggen met een vrouw op hun nek. Het evenement was zo’n succes dat het op steeds meer internationale belangstelling kan rekenen. In 1996 mochten voor het eerst niet-Finse koppels meedoen aan de race. Het wereldkampioenschap vrouwdragen was geboren.

Gebaseerd op Rosvo-Ronkainens leven, die opgroeide en stierf in de omgeving van Sonkajärvi, bedacht Pitkänen de spelregels. Rosvo-Ronkainen moest vluchten door beekjes en over boomstammen. De afstand die hij rende om buiten levensgevaar van vuurwapens te blijven, was ongeveer de lengte van het huidige vrouwdraagparcours. Er zijn drie manieren om de vrouw van start naar finish te dragen: de Estse stijl (foto rechtsonder), de brandweergreep en de zogenaamde piggyback (foto’s links). De Estse stijl is tijdens de wedstrijd favoriet.

Ook de vrouw moet fit zijn

Jaana Haavikko (37), één keer per jaar Joni Juntunens ‘vrouw’, oogt net zo afgetraind als haar drager. „Je moet fit zijn om een goed resultaat te behalen. Voor de vrouw betekent dit voornamelijk dat je flexibel bent. En je hebt uithoudingsvermogen nodig. In de waterbak bijvoorbeeld moet je even doorbijten en je hoofd laten hangen. Anders kost het de man extra energie om je weer uit de plas te krijgen.” Wat betreft de heer draait het allemaal om snelheid en kracht. Juntunen heeft mazzel met Haavikko als partner, want ze is vergeleken bij hem behoorlijk petite. De twee goede vrienden doen sinds 2003 aan vrouwdragen. En niet onverdienstelijk. Ze hebben al verschillende races gewonnen. Het geheim? “Een goede balans vinden tussen serieus deelnemen en veel lol hebben.” Ze zijn hier zo eensgezind over dat ze het haast in koor zeggen. Gelukkig maar: dat de deelnemers lol moeten hebben is een van de officiële spelregels van het vrouwdragen.