Britse historici uit Russische schoolbibliotheken geweerd

In de Oeral worden de boeken van Britse historici verwijderd uit de schoolbibliotheken, wegens ‘foutieve informatie’.

Antony Beevor

Het is niet de bedoeling dat scholieren in het Sverdlovskdistrict nog langer boeken lezen van de Britse historici Antony Beevor en John Keegan. Het bestuur heeft de scholen in deze provincie in de Oeral opgedragen om hun werk uit de schoolbibliotheken te verwijderen, omdat de auteurs „stereotypen uit de tijd van het Derde Rijk propageren”. Volgens de ambtenaren bevat hun oeuvre „informatie over de Tweede Wereldoorlog die foutief wordt geïnterpreteerd of in tegenspraak is met de historische documenten”.

Beevor en Keegan zijn ook in Rusland bekend, vooral door hun studies naar de Tweede Wereldoorlog. Het boek Stalingrad van Beevor is ook in het Russisch verschenen. Ook Keegan is in het Russisch vertaald.

Omdat dit jaar de zeventigste verjaardag van de ‘Grote Overwinning’ op de nazi’s wordt gevierd, is het „noodzakelijk de lectuur op school onder speciaal toezicht te houden”, aldus een ambtenaar in de krant Kommersant. Eind augustus, voor het begin van het nieuwe schooljaar, moeten de bibliotheken zijn opgeschoond.

Het verbod in Sverdlovsk is omfloerst ingekleed. Formeel gaat het niet om de auteurs maar alleen om de boeken die in Rusland zijn verschenen dankzij subsidie van het Open Society Institute van de Amerikaanse speculant/weldoener George Soros. De ambtenaren lopen echter vooruit op de feiten. Het fonds van Soros staat op de nominatie om in Rusland te worden bestempeld als „ongewenste organisatie”, maar zover is het op dit moment nog niet.

Welke bezwaren er in Sverdlovsk concreet tegen Beevor en Keegan zijn gerezen, is onduidelijk. De afdeling onderwijs in Jekarinenburg, de hoofdstad van de provincie, wil de oekaze niet „preciseren”. Tegenover Kommersant bekritiseert historicus Ivan Koerilla uit Sint-Petersburg de opruimwoede in Sverdlovsk. „Het idee alleen al om wetenschappelijke boeken om ideologische redenen te confisqueren, is fascisme”, zei hij.

Het beleid in de Oeral spoort wel met het regeringsbeleid als het gaat om het geschiedenisonderwijs in Rusland. Minister Vladimir Medinski van Onderwijs, zelf historicus en in 2011 gepromoveerd op een dissertatie over het ‘vervalste beeld’ dat de Europese reizigers tussen 1500 en 1800 over Rusland hebben verspreid, is in opdracht van het Kremlin bezig onder de ‘burgers een historisch bewustzijn te kweken’. President Poetin zelf zei het in 2007 zo: „Het verleden moet worden geschetst op een manier die de nationale trots voedt. We kunnen niet toestaan dat iemand ons een schuldgevoel opdringt.”