Wie speelt er nog met treintjes?

Fleischmann vroeg deze week faillissement aan. Jongeren verkiezen computerspellen boven modeltreinen.

Illustratie Rik van Schagen/foto Fleischmann

Het is geen goedkope hobby. Een simpele locomotief kost al snel zo’n 80 euro. Bij geavanceerdere modellen kan dat oplopen tot meer dan 500 euro. Toch lopen de opbrengsten in de modeltreinenbranche de laatste jaren terug. Zo zeer, dat het iconische Duitse merk Fleischmann dinsdag faillissement aanvroeg.

Het 128 jaar oude bedrijf, onderdeel van de Oostenrijkse Modelleisenbahn Gruppe, was Europees marktleider in het segment gelijkstroom. Alleen zijn Duitse concurrent Märklin, die wisselstroom gebruikt, is groter. Modelleisenbahn Gruppe, waar ook het modeltreinenmerk Roco onder valt, had in 2014 een omzet van 50,5 miljoen euro.

De Oostenrijkers wijten het faillissement aan te hoge pensioenkosten. Toen Fleischmann in 2008 door Modelleisenbahn Gruppe werd overgenomen, voerden de Oostenrijkers drastische reorganisatie door. Een deel van de productie ging naar Roemenië en 350 Duitse arbeidsplaatsen verdwenen.

Aanvankelijk leverde dat een besparing van meer dan 11 miljoen euro op, maar uiteindelijk lukte het de 33 overgebleven werknemers niet om de pensioenlasten van de 600 oud-werknemers op te hoesten.

Volgens Habbo Meester, secretaris van de Nederlandse Modelspoor Federatie, speelt de opkomst van elektronische gadgets een grote rol in de afnemende verkoop. „Vroeger wilden jongeren een elektrische trein, tegenwoordig liever een computerspel.” Toch sluiten nog relatief veel jongeren zich aan bij modeltreinverenigingen, zegt Meester.

Ook JanKees Verheij, eigenaar van modelspoorbanenwinkel ‘Het Winkeltje’ in Dordrecht, denkt niet dat de modeltreinhobbyist uitsterft. „Fabrikanten blijven vernieuwen om klanten tevreden te houden. Het is nu bijvoorbeeld mogelijk om de modelspoorbaan te bedienen met computer, smartphone of tablet. Daarmee is een hele nieuwe doelgroep aangeboord."

En moet die nieuwe doelgroep het doen zonder treinen van Fleischmann? Dat valt waarschijnlijk wel mee. De fabrikant hoopt na het faillissement een doorstart te kunnen maken.

Concurrent Märklin, die in 1997 de eveneens Duitse modeltreinmaker Trix opslokte, volgde zes jaar geleden dezelfde route. Het Duitse pensioengarantiefonds PSVaG neemt bij faillissement de pensioenlasten over. Daardoor zou Fleischmann, als de doorstart lukt, schuldenvrij opnieuw kunnen beginnen.