Schimmig bankroet in de zorg

ABN Amro leende meer dan 100 miljoen aan de inmiddels failliete ziekenhuisbouwer. Simed uit Utrecht. Een bankroet vol verrassingen.

Mulago National Referral Hospital in Kampala. Renovatie van dit ziekenhuis in de hoofdstad van Oeganda was een van de tientallen projecten van het failliete Simed International. Foto Rebecca Vassie / AP

In de bestuurskamers van Imtech, V&D of Ballast Nedam is het een fantasie om bij weg te dromen: zomaar bij één bank meer dan 100 miljoen euro lenen. Wat zou dat de stress verlichten.

Simed, de relatief onbekende bouwer van ziekenhuizen uit Utrecht, lukte dat wel. Het bedrijf is groot in het buitenland. Directeur en eigenaar Sietse Zoodsma bouwde het bedrijf de afgelopen decennia gestaag uit tot een wereldspeler in het ziekenhuiswezen.

Van Chili tot Sri Lanka, van Albanië tot Abu Dhabi, Simed opende er vestigingen om de bouw van lokale ziekenhuizen makelijker te kunnen begeleiden. Simed vindt zijn oorsprong in de handel van medische aparatuur, maar daar kwam in de loop der jaren steeds meer dienstverlening bij, vooral in ontwikkelingslanden. Simed heeft op dit moment ziekenhuizen in aanbouw in onder meer Kenia, Zanzibar, Oeganda, Libië, Egypte en Bolivia.

En dat zit nu allemaal in de boedel die bestierd wordt door een curator in Utrecht, de vestigingsplaats van de holding van Simed. Het bedrijf is razendsnel in de problemen gekomen. Dat was voor iedereen een verrassing, bijvoorbeeld voor huisbankier ABN Amro dat zegt nog 111 miljoen euro terug te krijgen van het bedrijf.

De vraag is waardoor het bedrijf zo vliegensvlug platzak is geworden. De laatst gedeponeerde jaarrekening, van 22 mei vorig jaar, toonde een op het oog gezonde organisatie met 100 miljoen omzet en buffers die passen bij een onderneming die op het snijvlak van handel en bouw opereert. Maar de inhoud van die gedeponeerde stukken blijkt twijfelachtig te zijn.

Eigenaar en directeur Sietse Zoodsma zegt tegen de curator ook verrast te zijn door het faillissement. Toen de controle van de jaarrekening over 2013 vertraging opliep en de relatie tussen de financieel directeur van Simed en de huisaccountant verslechterde, zou hij hebben ingegrepen. Hij verving de financieel directeur. Diens opvolger zou begin dit jaar hebben ontdekt dat de administratie niet deugde en dat veel kosten als bezittingen op de balans waren gezet waardoor de cijfers geflatteerd werden.

‘Fundamentele fout’

Het gaat niet om een paar wissewasjes in de boekhouding. Simed bleek niet 15 miljoen euro eigen vermogen op een balanstotaal van 80 miljoen te hebben, maar een negatief eigen vermogen van 40 miljoen. Kortom, Simed zou zich 55 miljoen te rijk hebben gerekend aan kapitaal. Dit gat was zo groot dat noodhulp nodig was. Maar de bank weigerde. Geïnteresseerde bieders uit Oostenrijk en Engeland dropen af na een boekenonderzoek. De tent was niet meer te redden.

Het gat van 55 miljoen is met raadsels omgeven. Hoe kan zo’n groot verschil door iedereen over het hoofd zijn gezien? Wel constateerde het bedrijf in zijn laatste jaarverslag een „fundamentele fout” bij de omzetberekening van 2011. Maar die bedroeg slechts een 14 miljoen, waardoor de winst 0,3 miljoen euro te hoog uitkwam.

De raad van commissarissen kunnen het niet weten, want die bestaat niet. De leiding van Simed had er op dat punt voor gekozen geen toezichthouder te hebben op het bestuur. Zoodsma maakte zelf zijn zaak groot, commissarissen waren niet nodig.

Dan is er nog de accountant, die de jaarrekening onderzoekt. Accountant Ben van de Ven van Horlings controleerde de laatste tien jaar de boeken van Simed en gaf altijd een goedkeurende verklaring af. Hij is op vakantie. Kantoor Horlings, waarvan hij aandeelhouder is, was vanmorgen niet in staat te reageren.

Wel duidelijk is dat Simed traag was met zijn cijfers. In de lente van 2014 werden pas de jaarverslagen van de belangrijkste vennootschappen van het concern gedeponeerd. Bedrijven zijn wettelijk verplicht dat eerder te doen. Over 2013 zijn zelfs nog helemaal geen cijfers gedeponeerd. De curator kondigt aan de goedgekeurde jaarverslagen uit het verleden nader te zullen onderzoeken.

De curator heeft als eerste doel de opbrengst van de boedel voor de schuldeisers zo hoog mogelijk te laten zijn. Het is volgens haar onvoldoende in het belang van de schuldeisers om bepaalde rechtszaken door te zetten.

Dat geldt voor het hoger beroep in een ruzie tussen het Slotervaartziekenhuis en Simed (zie kader) over de vermeende valsheid in geschrifte door Simed en het wegsluizen van 1 miljoen euro. De curator heeft de advocaat van Simed opdracht gegeven „af te zien van voortprocederen”.

Veiling van projecten

Bij de houdstermaatschappij van Simed werken in totaal 97 mensen. De curator onderzoekt een doorstart, maar dat blijkt moeizaam te gaan. Directeur Sietse Zoodsma was niet bereikbaar voor commentaar.

In het buitenland heeft Simed nog vele ziekenhuizen in aanbouw. Vaak zijn de opdrachtgevers de lokale ministeries van Volksgezondheid waarbij de financiering gedaan is door een bank waar de Nederlandse overheid weer garant voor is gaan staan. Dat kan de reden zijn waarom bijvoorbeeld de Rabobank zich niet gemeld heeft als schuldeiser, terwijl zij wel betrokken is bij de financiering van een ziekenhuis in Sri Lanka.

Simed heeft nog zoveel ziekenhuizen in aanbouw dat de curator per project een soort openbare veiling houdt: geïnteresseerden, vooral lokale spelers, kunnen hem laten weten of zij die projecten willen overnemen.