Kikker kust zijn vijanden dood met gifstekels in zijn bovenlip

Twee soorten boomkikkers hebben lippen vol krachtig gif.

Bruno’s helmkopkikker Foto Carlos Jared

Het eigenwijze platte ronde bekkie van twee Braziliaanse boomkikkersoorten is in werkelijkheid een giftige stekelsnoet. Hun bovenlip is omzoomd met gifstekels. Een roofdier dat gestoken wordt, staat helse pijnen te wachten – en mogelijk de dood.

Twee soorten al bekende kikkers blijken hun belagers actief te vergiftigen. Kikkers met een giftige huid kenden we al; die heten in het Engels poisonous. De twee nieuwe soorten zijn daarentegen venomous.

Carlos Jared, een bioloog uit São Paulo, merkte de gifstekels op nadat hij zelf in zijn handen was geprikt. Vijf uur lang voelde hij een intense pijn die uitstraalde door zijn hele arm. Vandaag beschrijven Jared en zijn collega’s het gif van de stekelkikkers in Current Biology. Drie microgram (drie duizendste milligram) van het gif is genoeg om een muis te doden. Het gif is krachtiger dan dat van Zuid-Amerikaanse adders.

De biologen vonden de stekels bij twee boomkikkersoorten: Greenings kikker (Corythomantis greeningi), een kikker van de droge steppe in het noordoosten van Brazilië, en Bruno’s helmkopkikker (Aparasphenodon brunoi) uit het achterland van Rio de Janeiro. Greenings kikker heeft de grootste stekels, maar Bruno’s kikker is giftiger. Jared werd geprikt door de minst giftige. Beide kikkers hebben een stekelige, verbeende kop. Lang is gedacht dat die waterverdamping tegenging. Maar die kop is een wapen, vindt Jared.