Installatiegigant wankelt – al jaren

Installatiebedrijf Imtech heeft geldnood en komt er niet uit met z’n banken. Nu gaat de Duitse tak failliet. Wat betekent dit voor Imtech?

Imtech-medewerkers aan de slag in Nijmegen, waar zij de verkeerslichten onderhouden. Foto Flip Franssen

Het gebeurt niet vaak dat zo’n groot Nederlands bedrijf als Imtech wankelt. Installatiebedrijf Imtech heeft 22.000 werknemers. Vrachtwagenfabrikant DAF, dat in de jaren negentig failliet ging, had er ruim 5.000. Vliegtuigbouwer Fokker: iets minder dan 5.000. En recent bijna V&D: 10.000 werknemers.

Imtech ís nog niet failliet, maar het slaagt er ook niet in om ‘heel’ te blijven. Gisteren heeft de Duitse tak van Imtech faillissement aangevraagd bij de Duitse rechtbank, maakte het moederbedrijf uit Gouda gisteren bekend. De reden: geldgebrek.

De gevolgen voor het grote Imtech zijn nog onduidelijk. Het bedrijf – een installateur van onder meer ventilatiesystemen en technische systemen in tunnels – beraadt zich over „de consequenties” en „onderzoekt alle opties”. Een faillissement van Imtech als geheel is niet uitgesloten.

1 Waarom heeft alleen Duitse tak van Imtech faillissement aangevraagd?

Dat heeft Imtech niet bekendgemaakt. In principe moet een bedrijf faillissement aanvragen als het zijn financiële verplichtingen niet meer kan nakomen. Maar in Duitsland geldt andere faillissementswetgeving dan in Nederland. Het ligt voor de hand dat het ‘deelfaillissement’ van Imtech daar mee te maken heeft. In Duitsland moeten bedrijven sneller faillissement aanvragen dan in Nederland, zeggen gespecialiseerde advocaten. Als ze daar te lang mee wachten, worden de bestuurders persoonlijk aansprakelijk gesteld. Dat willen ze natuurlijk voorkomen.

2 Hoe is Imtech zo diep in de problemen geraakt?

De pijn zit in Duitsland. Begin 2013 werd duidelijk dat Imtech zeker 100 miljoen euro verliest op de de bouw van een Pools pretpark. Er was fraude in het spel – en niet alleen in Polen. In Duitsland kwam kort daarna een groot boekhoudschandaal aan het licht: valse facturen, weggesluisd geld, een opgepoetste balans. De fraude kostte Imtech honderden miljoenen euro’s. Tegen de lokale topman Klaus Betz – verantwoordelijk voor Polen en Duitsland – heeft Imtech aangifte gedaan en de bedrijfstop in Gouda werd vervangen. Sindsdien maakt Imtech verlies.

En het ging juist zo goed met de lieveling van de beleggers. Het bedrijf groeide hard door snel achter elkaar buitenlandse bedrijven over te nemen. In 2011 kreeg het bedrijf zelfs het predicaat ‘koninklijk’. De omzet groeide van 3,4 miljard euro in 2007 naar 5,4 miljard euro in 2012 – het jaar voor alle ellende begon.

Imtech heeft nu nog wel opdrachten, maar heeft ook een nijpend geldtekort. Sinds die problemen begonnen is het bedrijf al twee keer eerder gered door de banken. Op korte termijn zal blijken of de derde reddingsactie er nog van komt.

3 Wie worden door dit faillissement gedupeerd?

Allereerst: de Duitse werknemers. Van de 22.000 werknemers wereldwijd zitten er 4.200 in Duitsland. Als er geen doorstart komt – wat in Duitsland moeilijker is dan in Nederland – hebben die geen baan meer.

Ook gedupeerd: opdrachtgevers die hun opdrachtnemer zien wegvallen en leveranciers die hun klant kwijt zijn (en mogelijk ook hun onbetaalde facturen).

Zwaar gedupeerd: de banken en financiers van Imtech. Die hebben de afgelopen jaren heel veel geld aan het bedrijf geleend. Als de Duitse tak failliet gaat, kunnen de banken mogelijk geen aanspraak meer maken op uitstaande leningen aan die tak.

En natuurlijk ook gedupeerd: Imtech zelf. De Duitse tak is belangrijk voor Imtech. Van de 3,9 miljard euro omzet komt 860 miljoen euro uit Duitsland. Het is de vraag of Imtech zonder de Duitse divisie kan bestaan.

4 Hoe moet het nu verder met de rest van Imtech?

Dat weet Imtech waarschijnlijk zelf ook nog niet precies. Er zijn grofweg twee scenario’s: Imtech Duitsland trekt het moederbedrijf mee in zijn faillissement, of Imtech overleeft. Dat laatste is niet onmogelijk, zeggen faillissementsadvocaten.

De overlevingskansen hangen vooral af van de banken. Zij zijn – vermoedelijk – de grootste schuldeiser van Imtech Duitsland. Waarschijnlijk kunnen ze een deel van de schuld verhalen op het moederbedrijf – dat ligt eraan hoe de Duitse tak precies verweven is met het moederbedrijf. De financiers zullen nauwkeurig uitpluizen met welk scenario ze nog het meeste geld terugzien: een geïsoleerd faillissement van Imtech Duitsland, of een faillissement van het hele bedrijf.

De onzekerheid rond het bedrijf duurt nu al dagen. En dat heeft grote impact op de beurskoers. Die sloot gisteren 40 procent lager, woensdag 29 procent. Beleggers willen duidelijkheid en anders willen ze van hun aandeel af. Imtech beloofde gisteren „zo snel mogelijk” een update te geven.