Dit is Amy. Grof in de bek, maar vlijmscherp. En ongelooflijk grappig

Jon Stewart zag haar als opvolger bij de Daily Show (ze wilde niet). Ze stond in de Time 100-lijst. En eind deze maand komt haar film Trainwreck uit. Dit is Amerika’s succesvolste comédienne van dit moment.

Foto Emily Shur/The New York Times

Oh no! That’s not a dick, that’s a continent! That dick looks angry! That dick looks like my leg. Did your dick get stung by ninety bees? Is someone gonna climb up your dick? It’s like a beanstalk. Does that thing park in a stable overnight? Can you run? Do you have any blood in your head? How are you standing right now?

Wie Amy Schumer kent, weet dat deze riff haar ten voeten uit is. De Amerikaanse comédienne staat bekend om haar vuilbekkerij, haar grove en harde humor over delicate zaken, het bespotten van andermans seksleven en dat van zichzelf.

Wie Schumer niet kent: get with the program. Schumer vulde de afgelopen maanden alle Amerikaanse talkshows, tijdschriftcovers, blogs en podcasts, is de lieveling van critici en de favoriet van feministen, stond in de Time 100-lijst van meest invloedrijke mensen in de wereld, heeft een van de succesvolste Comedy Central-shows van het moment, presenteerde de MTV Video Awards, maakt de hardste grappen over Bill Cosby en speelt de hoofdrol in Trainwreck, de film die ze zelf schreef, die eind deze maand uitkomt en waaruit bovenstaand citaat komt. 

Ze praat alsof ze al een glaasje wijn op heeft

Amy Schumer is een zorgvuldig geföhnde blondine met dunne glossy lippen, strakke jurkjes en hoge hakken. Ze heeft een blik alsof ze iets aan het bekokstoven is, en een licht nasale stem. Als ze praat klinkt het altijd een beetje jolig, alsof ze al een glaasje wijn op heeft.

Dat past mooi bij haar screen persona: een jonge grootstedelijke vrouw (tevens Amy genaamd) met een drankprobleem. Ze is slim en egocentrisch, heeft geen eigenwaarde en is een beetje wanhopig. Een single die zich verliest in de ingewikkelde omgangsvormen van heteroseksuele relaties en de seksistische opvattingen die vrouwenbladen haar aanpraten. Die alleen op de bank zit, terwijl ze volle handen sausloze spaghettislierten haar mond in werkt als ze een berichtje krijgt van een scharrel. ‘Ik ben de hele tijd zo eenzaam’, wil ze tegen hem zeggen, en ‘Hou me vast’, met een verdrietige emoticon. Maar in plaats daarvan sms’t ze „Ik wil je penis knuffelen” en neemt ze genoegen met een foto van zijn kruis.

Een kleine, moderne tragedie.

Deze Amy is bekend geworden door Inside Amy Schumer, de Comedy Central-show waarin ze bitse sketches afwisselt met stand-upfragmenten en onbehoorlijke gesprekjes met vreemden op straat („Heeft iemand je weleens gevraagd seksfoto’s op te sturen?”). Het programma ging twee jaar geleden zonder veel promotionele poespas van start, maar is in no time ongekend populair geworden.

Ze maakt grove en vlijmscherpe grappen

Dat haar ster zo snel is gerezen ligt niet per se aan haar grove grappen (dat doen genoeg andere comedians ook). Ze is populair, omdat ze de hedendaagse cultuur zo vlijmscherp weet te beledigen. Ze toont hoe belachelijk ons mediagebruik is en onze selfie-makerij, onze obsessie met maakbaarheid en perfectie. In 2014, ‘the year of the butt’, toen opeens iedereen het over het succes van de dikke bil had, maakte Schumer met Method Man de satirische videoclip Milk Milk Lemonade. Daarin staat een aantal vrouwen noest de billen te schudden terwijl Schumer zingt over haar ‘fudge machine’ en dat ‘dit is waar mijn poep eruit komt’. Opdat we ons even realiseren waar we allemaal zo enthousiast over doen.

Schumer weet ook genadeloos zichtbaar en onzichtbaar seksisme te becommentariëren, evenals de rol die de media daarbij spelen. In een van haar sketches treft ze haar helden Julia Louis-Dreyfus, Tina Fey en Patricia Arquette aan een picknicktafel. Ze vieren Dreyfus’ laatste fuckable dag: „In het leven van elke actrice besluiten de media wanneer ze het punt heeft bereikt dat ze niet geloofwaardig fuckable meer is.”

Dan krijgt ze de rol van moeder in plaats van het liefje, zijn haar kostuums volledig lichaamsbedekkend en staat ze op de filmposter altijd in de keuken. „En mannen? Wie bepaalt wanneer hun laatste fuckable dag is?” vraagt Schumer. De andere drie vrouwen lachen hartelijk. „Liefje, mannen hebben dat niet.”

Of neem de sketch Getting Ready, waarin Amy net haar vork in een gigantische gehaktbal zet als ze een booty call krijgt. Ze zegt haar werk af en gaat naar de kapper, manicure, pedicure en waxsalon, waar ze in bladen steeds koppen van dezelfde verschrikkelijke strekking leest: ‘Is your pussy too loose to hang on to the perfect guy?’; ‘Haar daar beneden? Pleeg zelfmoord’; ‘Stellen je borsten iedereen teleur?’; ‘Hij is hier en jij bent walgelijk!’. Als na een uitputtende dag seksvoorbereidingen de jongen eindelijk aanbelt verstopt ze zich onder het bed. „Amy heeft daarna nooit meer seks gehad.”

Ze moet altijd met plastic piemels op de foto

Schumer spreekt uit ervaring. Ze ergert zich dat ze als vrouwelijke komiek op fotoshoots altijd met een grote, plastic piemel — of iets van die strekking — op de foto moet. Ze vindt het irritant dat vrouwenbladen je een slecht gevoel geven ‘omdat je met een pussy geboren bent’.

Aan het Amy-personage weet ze zo goed uitdrukking te geven, omdat ze dat zelf ooit was, vertelde ze onlangs in een speech voor de non-profit Ms. Foundation for Women. Ze was het meisje dat als laatste gebeld werd en toch langs kwam, omdat ze zich zo eenzaam en onzeker voelde in haar studententijd – elke aandacht was welkom. Tot ze onder een half-bewusteloze ouderejaars lag en zich besefte hoe diep ze was gezonken. 

En nu loopt iedereen met haar weg. „How awesome is new fame?” riep ze afgelopen maandag bij de Daily Show, waar ze de eer had een van Jon Stewarts allerlaatste gasten te zijn (sterker nog: ze was gevraagd zijn plek in te nemen, maar wees het aanbod af). Een beetje spot zit daar wel in, want een mediahype kaatst makkelijk terug. Zoals The New Yorker schreef: „Als je op een voetstuk staat, kan iedereen onder je rok kijken.” Schumer weet: voor hetzelfde geld wordt ze volgend jaar verguisd, of is ze vergeten.

Dus get with the Amy program. Want Schumer is ongelooflijk grappig — en je kijkt nooit meer hetzelfde naar tijdschriftkoppen.