Voor het prestige en voor het geld

Vandaag is het parallelkanaal geopend, dat Egypte in ijltempo liet graven. Het moet de haperende economie van het land oppeppen.

Drie jaar stond er voor de aanleg van het ‘tweede Suezkanaal’. De Egyptische president Sisi was niet zo geduldig. Zijn prestigeproject moest binnen een jaar af zijn. Zo geschiedde. Het tweede Suezkanaal is vandaag geopend door diezelfde president in bijzijn van veel regeringsleiders. Het project moet de haperende economie van het land een impuls geven.

Het originele Suezkanaal, dat dateert uit 1869, was te smal voor de schepen van tegenwoordig. Die zijn te groot zijn om elkaar in het kanaal te passeren. In het midden van het 193 kilometer lange Suezkanaal heeft een consortium van vier baggeraars daarom een nieuwe vaargeul aangelegd, parallel aan het Suezkanaal. Ook is een gedeelte van het bestaande kanaal verdiept door een ander consortium. De tweede vaarweg moet tweerichtingsverkeer mogelijk maken. Nu moeten schepen elf uur wachten om tegenliggers te laten passeren.

Het project, dat totaal zo’n 3 miljard euro heeft gekost, waarvan 1,2 miljard voor het baggeren van een 35 kilometer lange vaargeul parallel aan het bestaande kanaal, heeft een Nederlands tintje. Het afgelopen jaar werkte een consortium van vier baggeraars aan het project, die elk 300 miljoen euro ontvingen. Twee zijn Nederlands: Van Oord en Boskalis.

Tweeduizend werknemers

Het oude Suezkanaal werd destijds in tien jaar gegraven. Nu is in minder dan een jaar 220 miljoen kubieke meter zand verplaatst. „Een unieke prestatie”, zegt Dirk Daan Visser (29). Hij was de afgelopen tien maanden in Egypte voor Boskalis als planner. „Ik ga dit waarschijnlijk nooit meer meemaken, een project van deze omvang.”

„Vanaf dag één tot drie dagen geleden was ik bezig met het project.” De eerste periode was uitdagend, herinnert Visser zich. „Er was nagenoeg geen voorbereidingstijd. We werkten vanuit een hotel.” Hij en zijn collega’s vroegen zich af: hoe gaan we dit klaren? „Lang niet alles was meteen duidelijk.”

In de periode die daarop volgde, werden er kantoren neergezet en werd de mankracht uitgebouwd naar tweeduizend werknemers van 45 nationaliteiten.

Materieel van alle baggeraars werd samengevoegd. Op het hoogtepunt waren 26 snijkop- en sleephopperzuigers bezig het zand te verplaatsen via pijpleidingen van meer dan 80 kilometer. Het zand kwam in de Sinaïwoestijn terecht.

Er moest in een recordtempo gewerkt worden, zonder voorbereidingstijd, zegt Visser, „en er was niet altijd adequate informatie”. „We wisten soms niet wat we op de bodem van de vaargeul gingen aantreffen.” En de informatie die er wel was, bleek niet altijd te kloppen.

Hoewel de baggeraars daardoor veel moesten aanpassen, liep het project geen vertraging op. Dat kwam volgens Visser mede door de sfeer ‘op site’. „Iedereen besefte hoe groot dit was en wilde het tot een goed einde brengen.” Hij ging ’s avonds wel eens voetballen met collega’s van andere baggeraars. „Dat geeft wel aan hoe goed de sfeer was.”

11.000 zandwagens per dag

Er zijn gedurende het project volumes behaald door het consortium van meer dan 1,4 miljoen kuub zand per dag. Omgerekend zijn dat zo’n 110.000 vrachtwagens aan zand. „Van de hele vloot aan snijkopzuigers op de wereld was 60 procent hier aan het baggeren.”

Gemiddeld kunnen er 49 schepen per dag door het bestaande Suezkanaal (bijna 18.000 per jaar), maar dat aantal werd vorig jaar niet gehaald (17.148). Afhankelijk van de grootte en de vracht wordt er per schip tot 600.000 euro aan tol betaald. Het kanaal is een belangrijke inkomstenbron voor Egypte.

Het huidige Suezkanaal brengt jaarlijks 3,9 miljard euro op. Met het nieuwe kanaal moeten de inkomsten uit de tol, die schepen moeten betalen, uiteindelijk verdrievoudigen.

De Egyptische regering noemt het project Egypt’s gift to the world. Voor president Sisi is het ‘nieuwe’ Suezkanaal vooral een prestigeproject en een poging om de nationale economie (met 87 miljoen inwoners) uit het slop te trekken. Die kenmerkt zich door bescheiden groei (vorig jaar 2 procent), oplopende staatsschuld (81 procent van het bruto binnenlands product) en groeiende werkloosheid (13,4 procent van de beroepsbevolking).

Veel werklozen zijn jonger dan 30 jaar. En juist voor die groep komen er banen, belooft de regering. Het gebied rondom het kanaal wordt de komende tien jaar ontwikkeld tot een industrieel en logistiek knooppunt.

Het project is ook belangrijk voor Sisi zelf. Er zijn dit jaar parlementsverkiezingen. Met de snelle aanleg van het nieuwe Suezkanaal wil de president aan de internationale gemeenschap tonen dat het land vooruit wil, en aan de Egyptenaren dat hij de man is die dat kan waarmaken.

Hoewel Sisi de komende periode nog veel werk moet verzetten om zijn slagvaardigheid te bewijzen, keren de baggeraars huiswaarts. Het enige wat hen nog let, is het demobiliseren van al het materieel. „Dat duurt nog drie maanden, dan zijn we weg”, zegt Visser.