Cumberbatch is woedende Hamlet

Benedict Cumberbatch staat op het toneel. The Times geeft twee sterren, The Daily Mail vijf. De fans zijn uitzinnig.

Repetitiefoto met acteur Benedict Cumberbatch die Hamlet speelt in een Londens theater. Gisteren was de eerste try-out. The Times en de Daily Mail wachtten met hun oordeel niet op de officiële première. Foto Johan Persson/Barbican

Het was het meest gewilde kaartje van deze zomer. En dat zegt wat in een stad waar men lichtelijk blasé kan doen over de komst van een Beroemdheid.

Maar voor acteur Benedict Cumberbatch – Sherlock in de BBC-hitserie en genomineerd voor een Oscar voor zijn rol als Alan Turing in The Imitation Game – maakte zelfs Londen een uitzondering. Gisteravond gaf hij voor het eerst gestalte aan Hamlet, bij het National Theatre (NT) in de Barbican.

Sommige fans hadden er een nacht in de zomerse kou voor over om de laatste dertig kaartjes te bemachtigen die iedere dag vrijkomen. De overige 100.000 kaartjes voor de twaalf weken lopende voorstelling van het Deense drama waren vorig jaar al binnen een uur uitverkocht. Tot nog een half uur voor het doek open ging, stond er gisteren een rij in het theater, in de hoop dat iemand niet zou komen opdagen en er dus een kaartje over zou zijn.

Beroemde filmsterren die Hamlet speelden, zoals Jude Law ( o.a. The Talented Mr Ripley) in 2009, David ‘Dr Who’ Tennant in 2008, en Kenneth Branagh in 1992, trokken ook veel aandacht en volle zalen. Maar het record aan de kassa is nu voor Cumberbatch.

Voor Benedict Cumberbatch is Hamlet, het meest geliefde stuk van Shakespeare, een terugkeer naar het toneel. Hij is een gelouterd klassiek acteur, en kreeg in 2011 een Laurence Olivier (de hoogste Britse toneelprijs) voor zijn rol in Frankenstein.

Een toneeltraining als de zijne is volgens het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic een van de redenen voor wat het de invasie van Britse acteurs in Hollywood noemt. Vorige maand beklaagde het blad zich dat alle grote rollen in de film Selma, over Martin Luther Kings burgerrechtencampagne, door Britse acteurs werden gespeeld.

Maar maakt Cumberbatch de verwachtingen waar? In gesprek met het tijdschrift Vantage beloofde hij de Deense prins met „humor, altruïsme, woede en actie te spelen”.

Gisteravond was een try-out. Over drie weken komen de recensenten kijken, dus op de officiële recensies is het nog wachten. Al braken zowel de Daily Mail als The Times vanochtend met de erecode om acteurs de tijd te gunnen even warm te draaien.

The Times excuseert zich daarvoor door vast te stellen dat deze Hamlet dankzij de talloze twitterende Cumberbatch-fans sowieso aan vroege kritieken blootgesteld zou zijn. Kate Maltby, theatercriticus van deze krant, is niet heel enthousiast. Ze geeft twee sterren en schrijft: „Cumberbatch heeft de energie die Hamlet vereist, hij slooft zich uit als een glibberende elektrische aal, maar er is weinig subtiel aan zijn optreden.” Ze noemt de voorstelling „Hamlet voor kinderen die zijn opgegroeid met [de film] Moulin Rouge” en betreurt de „onverdedigbare” keuze van regisseur Lyndsey Turner om de voorstelling te beginnen met Hamlets beroemde monoloog „To be or not to be”.

In The Daily Mail geeft Jan Moir Hamlet vijf sterren, met de complimenten voor Cumberbatch. „Cumberbatch [treedt] in de voetsporen van de groten, onder wie sir Laurence Olivier, sir John Gielgud, Peter O’Toole, Mark Rylance. [...] Zijn Hamlet in een hoody is opwindend, in een rol die zich beweegt tussen momenten van hilarische komedie en van woede kokende tragedie.”

Schrijver Lynnette Porter, auteur van twee biografieën over Cumberbatch, tweette: „Dank voor de verrassende, inzichtelijke, discussiewaardige avond. Kan niet ophouden erover te praten.” Ze noemde Cumberbatch: „Meesterlijk in het toegankelijk maken van Shakespeare”, en „een meeslepende aanwezigheid op het toneel”.

De fans reageerden uitzinnig. Toneelschoolstudent Irene Elisabeth tweette: „Zo, verdomme, godzijdank was Hamlet FANTASTISCH. De set is iets om trots op te zijn, geweldig. En oh, Benedict, goed gedaan.”